De komende jaren staat Vlaardingen voor belangrijke keuzes. De stad groeit en ontwikkelt zich, terwijl maatschappelijke, economische en technologische ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgen. Vergrijzing, stijgende kosten, digitalisering en artificiële intelligentie, klimaatverandering en veranderingen op de arbeidsmarkt hebben direct invloed op hoe inwoners leven, wonen en werken. Tegelijkertijd brengen landelijke ontwikkelingen, wet- en regelgeving en veranderende verwachtingen richting gemeenten nieuwe verantwoordelijkheden en opgaven met zich mee.
Deze Voorjaarsnota 2027–2030 vormt het financiële vertrekpunt voor de programmabegroting 2027. Gezien de fase van coalitievorming heeft deze Voorjaarsnota een beleidsarm karakter. Nieuwe beleidskeuzes, ambities en inhoudelijke prioriteiten worden nadrukkelijk overgelaten aan het nieuwe college en de gemeenteraad en krijgen hun verdere uitwerking in het coalitieakkoord en de programmabegroting 2027.
Toenemende druk op het financieel perspectief
Voor het jaar 2026 is sprake van een structureel sluitende begroting en voldoet Vlaardingen aan de eisen van de Gemeentewet en het reguliere toezicht van de provincie Zuid-Holland. Tegelijkertijd laat het meerjarenperspectief een toenemende kwetsbaarheid zien. De kosten in onder meer het sociaal domein blijven stijgen (met name voor jeugdhulp), de investeringsopgaven in de stad zijn omvangrijk en de onzekerheden rondom de ontwikkeling van het gemeentefonds nemen toe. Hierdoor wordt het voor ons steeds ingewikkelder om een structureel sluitende begroting op te stellen.
De financiële effecten van deze ontwikkelingen zijn ook zichtbaar in deze Voorjaarsnota. Op dit moment is nog geen sprake van een structureel sluitend meerjarenperspectief. Het uitgangspunt blijft echter om bij de programmabegroting 2027 in het najaar te komen tot een structureel sluitende begroting, waarbij ombuigingen noodzakelijk zullen zijn.
Realistisch begroten en financieel gezond blijven
De financiële situatie vraagt om realistisch begroten en het maken van scherpe keuzes. Het college houdt daarom vast aan de financiële uitgangspunten zoals eerder vastgesteld, waaronder een minimale weerstandsratio van 1,0 en een solvabiliteitsratio van minimaal 20 procent. Ook wordt de begroting vanaf 2027 ingericht op basis van constante prijzen in plaats van lopende prijzen, inclusief een structurele werkwijze voor jaarlijkse indexering van budgetten. Hiermee wordt ingezet op een transparanter, realistischer en beter beheersbaar financieel beeld. De afgelopen jaren is gebleken dat het gehanteerde standaardpercentage voor indexeringen onvoldoende aansloot bij de daadwerkelijke prijsontwikkelingen. Hierdoor gaf de begroting op onderdelen geen volledig realistisch beeld van de werkelijke kostenontwikkeling.
Keuzes en prioritering zijn noodzakelijk
De spanning tussen maatschappelijke ambities, beschikbare middelen en uitvoeringskracht neemt de komende jaren verder toe. Niet alles kan meer. Nieuwe plannen vragen niet alleen om financiële dekking, maar ook om capaciteit binnen de organisatie en uitvoerbaarheid in de praktijk. Zonder duidelijke prioritering ontstaat het risico dat ambities zich opstapelen, terwijl middelen en personele capaciteit beperkt blijven.
In deze Voorjaarsnota worden daarom uitsluitend autonome en onontkoombare ontwikkelingen binnen bestaand beleid verwerkt die naar het oordeel van het college in de begroting moeten landen. Tegelijkertijd is duidelijk dat aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn om ook op langere termijn te komen tot een structureel sluitende begroting. Daarom worden richting de begroting 2027 voorstellen voor ombuigingen voorbereid. In deze nota wordt op hoofdlijnen het proces geschetst waarlangs deze voorstellen de komende periode verder worden uitgewerkt. De inhoudelijke en bestuurlijke keuzes die hieruit voortvloeien, worden nadrukkelijk overgelaten aan het nieuwe college en de gemeenteraad.
Tot slot
Vlaardingen heeft volop kansen en ambities voor de toekomst. De stad is in beweging en staat voor belangrijke maatschappelijke en ruimtelijke opgaven die vragen om investeringen en richtinggevende keuzes. Tegelijkertijd vraagt de huidige financiële en organisatorische context om realisme, bestuurlijke scherpte en zorgvuldige prioritering. Niet alles kan en keuzes zijn noodzakelijk om ambities uitvoerbaar en financieel houdbaar te houden.
Deze Voorjaarsnota biedt daarvoor het financiële en beleidsmatige vertrekpunt. Met een behoedzame financiële koers, aandacht voor structurele houdbaarheid en oog voor uitvoerbaarheid wordt gewerkt aan een solide basis voor de komende bestuursperiode. Zo blijft Vlaardingen bouwen aan een stad die veerkrachtig, financieel gezond en aantrekkelijk blijft voor huidige en toekomstige generaties.
Leeswijzer
In deze Voorjaarsnota vindt u de meest actuele stand van zaken en een vooruitblik op ontwikkelingen waar we de komende jaren mee aan de slag moeten. De opbouw van de Voorjaarsnota is als volgt:
- Een actualisatie van het financiële perspectief van de gemeente
- Het verdere proces om te komen tot de begroting in het najaar inclusief de (financiële) kaders en uitgangspunten
- Kaders en uitgangspunten voor de begroting 2027 - 2030