Voor u ligt de programmabegroting 2027-2030. Dit is de eerste begroting van dit college en daarmee de eerste financiële vertaling van het coalitieakkoord ‘Durven Doen – Van Haringkoppen, voor Haringkoppen’. We willen een gemeente zijn die zichtbaar aanwezig is in de stad, problemen aanpakt en zorgt voor resultaat voor inwoners en ondernemers. Een gemeente die doet wat zij belooft.
Vlaardingen staat voor grote maatschappelijke uitdagingen. We willen daarom meer woningen bouwen, de veiligheid versterken, de leefbaarheid in de wijken verbeteren, ruimte bieden aan ondernemers en zorgen voor een gemeente die dienstbaar, duidelijk en daadkrachtig is. Dat zijn ambities die ertoe doen. Want uiteindelijk gaat het bij alles wat we als gemeente doen om de stad: om veilige wijken, goede voorzieningen, passende woningen, een sterke economie en een gemeente waarop inwoners kunnen vertrouwen.
Tegelijkertijd weten we dat we niet alles tegelijk kunnen doen. Geld en capaciteit zijn niet onbeperkt. Daarom moeten we prioriteren, faseren en realistisch plannen. Ambities moeten passen bij wat we financieel kunnen dragen én bij wat onze organisatie kan uitvoeren. De Vlaardinger heeft niets aan mooie plannen die we niet kunnen waarmaken. Wel aan duidelijke prioriteiten, een realistische planning en zichtbaar resultaat in de stad. Daarom bepalen we niet alleen wat we willen bereiken, maar ook wanneer we dat kunnen doen. Zo maken we onze ambities behapbaar en zorgen we dat plannen daadwerkelijk tot uitvoering komen. Dat is geen gebrek aan ambitie, maar een bewuste keuze om verantwoordelijkheid te nemen voor wat we beloven. De ambities uit het coalitieakkoord blijven daarbij onze koers.
Eerst de financiën op orde
Zoals afgesproken met uw raad, ligt er een structureel sluitende begroting voor 2027. Dat is in de huidige financiële situatie een belangrijk resultaat. De Voorjaarsnota 2026 liet al zien dat de financiële druk toeneemt. De kosten stijgen, de investeringsopgaven in de stad zijn groot en er zijn onzekerheden over de inkomsten vanuit het Rijk. Tegelijkertijd neemt de spanning tussen maatschappelijke opgaven, beschikbare middelen en uitvoeringskracht toe. Een structureel sluitende begroting is bovendien nodig om te voldoen aan het financieel toezicht van de provincie, die toetst op structureel evenwicht in het eerste of laatste jaar van de meerjarenbegroting.
Om de begroting structureel sluitend te maken, zijn ombuigingen nodig. Die zijn niet eenvoudig en raken de stad, onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en ook onze eigen organisatie. Ombuigingen zijn geen doel op zich, maar zijn nodig om onze financiële positie op orde te brengen. Dat we in deze omstandigheden toch een structureel sluitende begroting kunnen presenteren én een deel van de ambities uit het coalitieakkoord kunnen oppakken, is een resultaat om trots op te zijn. We hebben daarmee niet gekozen voor stilstand. We hebben bepaald wat we nu wél kunnen doen en waar we onze inzet op richten. Daarmee zetten we concrete stappen voor de stad en komen we onze afspraken na.
Het coalitieakkoord is door uw raad vastgesteld en vormt daarmee de opdracht voor dit college. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2026 hebben we met uw raad afgesproken om de financiële en organisatorische opgave en de ambities in samenhang uit te werken. Met deze begroting geven we daar invulling aan. De prioriteiten uit het coalitieakkoord die het college in 2027 wil realiseren zijn financieel en beleidsmatig vertaald in deze begroting .De beschikbare financiële ruimte voor 2027 is daarmee volledig benut. Er is daarom geen vrije ruimte voor nieuwe initiatieven. Als zich nieuwe voorstellen aandienen, moet daarvoor elders financiële én organisatorische ruimte worden gevonden.
Deze begroting is daarmee een gezamenlijke verantwoordelijkheid van college en raad. Het college legt een voorstel voor waarin een deel van de ambities uit het coalitieakkoord binnen de mogelijkheden opgepakt kunnen worden. Daarbij brengen we naast de voorgestelde benodigde ombuigingen ook de andere ombuigingen in beeld die door de ambtelijke organisatie zijn opgehaald, maar waarvoor we in deze begroting niet kiezen. Bijvoorbeeld omdat ze op korte termijn niet haalbaar of wenselijk zijn, of omdat ze beter kunnen worden betrokken bij de takendiscussie. Zo maken we inzichtelijk welke mogelijkheden er zijn en welke afwegingen nog voorliggen. Dat geeft uw raad de ruimte om deze informatie te betrekken bij de behandeling van de begroting en uiteindelijk de begroting vast te stellen.
Zorgvuldig naar de langere termijn
De ambities uit het coalitieakkoord die nog niet (volledig) in deze begroting zijn verwerkt, zijn niet van tafel. We nemen deze mee in de integrale takendiscussie die we dit najaar voeren. Daar bekijken we het geheel van onze taken en ambities en bepalen we wat we wanneer kunnen realiseren.
In de takendiscussie leggen we het volledige takenpakket van de gemeente én de overige ambities uit het coalitieakkoord tegen het licht. We kijken dan naar wat we als gemeente doen, waarom we dat doen en welk maatschappelijk effect we daarmee bereiken. Welke taken moeten we uitvoeren? Welke taken gaan we niet meer uitvoeren? Waar kunnen we het slimmer of efficiënter doen? Waar kunnen we werkzaamheden anders organiseren of faseren? En welke ambities willen we wanneer realiseren?
We willen die vragen zorgvuldig beantwoorden. Niet gehaast op zoek naar losse besparingen, maar met het totaalbeeld voor ogen. Een maatregel die op papier geld oplevert, kan in de praktijk bijvoorbeeld leiden tot hogere kosten elders of tot minder resultaat voor inwoners. Andersom kan investeren in een andere manier van werken juist op termijn geld, capaciteit of maatschappelijke problemen besparen. Daar maken we echt de balans op: tussen wat de stad nodig heeft, wat we als gemeente willen bereiken, wat financieel verantwoord is en wat onze organisatie kan uitvoeren. Zo komen we niet alleen tot een prioritering van wat we doen, maar ook tot een realistische planning van wanneer we het doen.
We vinden het belangrijk om uw raad gedurende het proces bij de takendiscussie te betrekken. De uitkomsten van de takendiscussie vormen uiteindelijk een belangrijke basis voor de Voorjaarsnota 2027, die we in mei 2027 aan uw raad aanbieden. Daarmee maken we de stap van de prioriteiten voor komend jaar naar een bredere en realistische koers voor de langere termijn.
De takendiscussie is ook een moment om te kijken naar de manier waarop we sturen en verantwoorden. Vanaf de begroting 2028 willen we daarom per programma de samenhang tussen ambities, doelen, acties en prestatie-indicatoren verder verbeteren. Ook wordt de opzet van de begroting aangepast aan de actuele wet- en regelgeving voor de planning- en controlcyclus.
Doen wat we beloven
Durven Doen betekent voor ons ook durven prioriteren. Niet alles tegelijk willen doen, maar zorgen dat wat we doen ook echt werkt. Voor een veilige, leefbare en sterke stad. Voor een gemeente die haar afspraken nakomt en verantwoordelijkheid neemt voor wat zij belooft. Inwoners mogen erop vertrouwen dat plannen niet alleen mooi klinken, maar ook uitvoerbaar zijn en daadwerkelijk tot resultaat leiden. Zo zetten we onze beschikbare middelen en capaciteit gericht in voor wat de stad nodig heeft, nu én in de toekomst.