Paragrafen

De lokale heffingen zijn de inkomsten die verkregen worden op grond van publiekrechtelijke regels. De heffingen zijn gebaseerd op wettelijke bepalingen. Bij de lokale lasten maken we onderscheid tussen zuivere belastingen, heffingen en retributies:

• De zuivere belastingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen en zijn voor de uitvoering van collectieve vormen van dienstverlening, maar ook individuele vormen van dienstverlening zonder een duidelijke relatie tussen dienstverlening en belasting. In Vlaardingen onderscheiden we: onroerendezaakbelasting (OZB), precariobelastingen en toeristenbelasting.
• De heffingen zijn voor de dekking van de kosten voor uitvoering van publiekrechtelijke dienstverlening. Dat houdt in dat de belastingplichtige ook moet betalen als hij de dienst niet wenst. Voorbeelden van heffingen zijn afvalstoffenheffing en rioolheffing.
• De retributies zijn vergoedingen voor individuele dienstverlening van typische overheidsdiensten van publiekrechtelijke aard. Voorbeelden hiervan zijn leges voor paspoort en rijbewijs.

De tarieven van de lokale heffingen zijn vooralsnog volgens de uitgangspunten onder het kopje ‘Beleid’ aangepast. Deze uitgangspunten worden aan het einde van het jaar in de belastingverordeningen verwerkt zodat zij in werking treden voor het belastingjaar 2027.

Uitgangspunten van het gemeentelijk beleid ten aanzien van de belastingen en heffingen zijn:

• De onroerendezaakbelasting: de OZB-opbrengsten worden verhoogd met 3,4% op basis van de prijsindex 2027 voor de loonvoet sector overheid en de prijs materiële overheidsconsumptie (imoc) volgend uit het Centraal Economisch Plan (CEP) 2026 van het CPB. 
• De overige heffingen (precario-, toeristen- en parkeerbelasting) stijgen eveneens met de algemene indexering van 3,4%.
• Voor de bepaling van de wettelijke tarieven en het tarief voor de Zeehavengelden en Binnenhavengelden lift Vlaardingen mee met Rotterdam.
• Het tarief voor de rioolheffing, gebaseerd op het Programma Stedelijk Water, wordt € 217,37.
• Het tarief voor de afvalstoffenheffing, gebaseerd op de gewenste opbrengst in combinatie met het aantal huishoudens, wordt € 328,49  voor een éénpersoonshuishouden en € 420,01 voor een meerpersoonshuishouden.
• De parkeertarieven kennen een eigen regime en worden bij afzonderlijk raadsbesluit vastgesteld.
• In 2027 wordt de invoering van een leegstandsbelasting onderzocht.

Onder de woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in Vlaardingen betaalt aan OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. De ontwikkeling van de woonlasten van de afgelopen jaren en een raming voor het komende jaar ziet er als volgt uit:

Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) geeft sinds 1997 met de ’Atlas van de lokale lasten‘ inzicht in de woonlasten per gemeente en de posities die de gemeenten ten opzichte van elkaar innemen in Nederland. Hierbij geldt dat nummer 1 de goedkoopste gemeente is en nummer 342 de duurste. In de atlas van 2025 neemt Vlaardingen de 176e plaats in op basis van de woonlasten zoals die in de tabel hierboven zijn berekend. In 2026 zat Vlaardingen € 11,00 onder de landelijke gemiddelde woonlasten.

Overigens liggen de woonlasten van 80% van alle gemeenten heel dicht bij elkaar en rond het landelijk gemiddelde. Wat betreft de omringende gemeenten bedragen de woonlasten:

De hoogte van de onroerendezaakbelastingen is een combinatie van de waarde in het economische verkeer van een pand en het vastgestelde tarief. De waarde van alle onroerende zaken wordt jaarlijks vastgesteld. De onroerendezaakbelastingen bestaan uit een ‘eigenarenbelasting’ voor woningen en een ‘eigenarenbelasting’ voor niet-woningen.

In de belastingen van de niet-woningen is een extra verhoging voor de voeding van het ondernemersfonds inbegrepen. Er wordt aan het ondernemersfonds een subsidie verstrekt van 5,95% van de OZB-opbrengst van niet-woningen.

De grondslag van de OZB voor het jaar 2027 is de waarde van onroerende zaken op 1 januari 2026. De ontwikkeling van de OZB-tarieven over de afgelopen jaren is als volgt:

De precariobelasting is een belasting op het hebben van voorwerpen op, in of boven gemeentegrond en -water. Bijvoorbeeld terrassen, reclame-uitingen en bouwmaterialen, maar ook de leidingen, kabels en buizen in de grond.

• Opbrengst precariobelasting in totaal: € 0,4 miljoen

De toeristenbelasting is een algemene belasting voor het houden van verblijf met overnachting tegen een vergoeding door niet-ingezetenen. Het tarief wordt verhoogd met het algemene indexpercentage van 3,4%. De opbrengst van de toeristenbelasting is afhankelijk van het aantal overnachtingen in de gemeente, zodat de opbrengst kan fluctueren. Economische ontwikkelingen kunnen zorgen voor een lagere of hogere opbrengst. 

De toeristenbelasting kan en wordt ook geheven bij het verblijf van arbeidsmigranten die niet in Vlaardingen staan ingeschreven in het BRP. In 2027 wordt meer onderzoek gedaan naar leegstaande panden waarin eventueel arbeidsmigranten kortdurend verblijven.

De rioolheffing is een heffing om het beheer en het onderhoud van het gemeentelijk rioolstelsel te bekostigen. Uitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kostendekkend zijn. De stijging van de rioolheffing is dus afhankelijk van de ontwikkeling van de kosten. Voor het beheer en onderhoud op de lange termijn is het Programma Stedelijk Water opgesteld waarin onder andere de kosten zijn opgenomen die door middel van een rioolheffing moeten worden gedekt. Hieronder vallen ook deels de kosten van klimaatadaptatie.

Voor 2027 wordt de rioolheffing voor eigenaren € 217,37 per perceel.

De afvalstoffenheffing is een heffing om het ophalen en verwerken van de huishoudelijke afvalstoffen te bekostigen. Uitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kostendekkend zijn. De stijging of daling van de afvalstoffenheffing is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de kosten. Bij deze heffing wordt een tariefdifferentiatie toegepast ten behoeve van één- en meerpersoonshuishoudens. 

De tarieven stijgen in 2027 met 3,4% ten opzichte van 2026 conform de indexatie. 

Onder de naam reinigingsrecht wordt een retributie geheven voor het periodiek verwijderen en verwerken van bedrijfsafvalstoffen. Het reinigingsrecht wordt geheven van degene die van de dienst gebruik maakt en het tarief is afhankelijk van het aangeboden afval. De tarieven worden verhoogd met de algemene indexering van 3,4%.

Deze retributie wordt geheven van vaartuigen die gebruik maken van het openbare gemeentewater, openbare werken en inrichtingen en voor diensten die door de gemeente met betrekking tot een vaartuig verstrekt worden. In de regel wordt het havengeld geheven van de kapitein, de schipper, de reder of de eigenaar van het vaartuig. De tarieven in Vlaardingen sluiten aan bij de tarieven vermeld in de ‘General Terms and Conditions’, including renewed port tariffs, die zijn vastgesteld en bekendgemaakt door het Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Deze retributie wordt geheven van pleziervaartuigen en andere ter recreatie dienende vaartuigen die gebruik maken van het openbare gemeentewater, openbare werken en inrichtingen en voor diensten die door de gemeente met betrekking tot een vaartuig verstrekt worden. In de regel wordt het havengeld voor pleziervaartuigen geheven van de schipper of de eigenaar van het vaartuig. De tarieven worden verhoogd met de algemene indexering van 3,4%.

Deze retributie wordt geheven voor het hebben van een vaste ligplaats aan een kade. Het ligplaatsgeld wordt geheven van degene die de vaste ligplaats inneemt. De tarieven worden verhoogd met de algemene indexering van 3,4%.

Deze retributie wordt geheven voor het verblijf met een zeeschip in de haven van Vlaardingen alsmede voor het gebruik van gemeente-eigendommen, havenfaciliteiten en dienstverlening in dat verband. In de regel wordt het zeehavengeld geheven van de kapitein, de schipper, de reder of de eigenaar van het schip of degene die de handelingen heeft verricht ter voorbereiding van het verblijf van het zeeschip. De tarieven in Vlaardingen sluiten aan bij de tarieven vermeld in de ‘General Terms and Conditions, including renewed port tariffs’, die zijn vastgesteld en bekendgemaakt door het Havenbedrijf Rotterdam N.V.

Deze retributie wordt geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor verleende diensten in verband met de begraafplaats. Lijkbezorgingsrechten worden geheven van de aanvrager van de dienst, dan wel van degene voor wie de dienst wordt verricht. De tarieven worden verhoogd met de algemene indexering van 3,4%.

Deze belasting wordt geheven voor het gedurende een aaneengesloten periode laten staan van een voertuig binnen de gemeente. De belasting wordt geheven van degene die het voertuig heeft laten staan of de houder van het voertuig. De tarieven worden aan de hand van eigen beleid afzonderlijk vastgesteld.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een groot aantal taken. Een deel van deze taken wordt in de vorm van een dienst door bewoners of bedrijven individueel afgenomen. Om gemeenten tegemoet te komen in de kosten die zijn gerelateerd aan deze taken, betalen afnemers van gemeentelijke diensten leges. In de regel gaat het hierbij om het verstrekken van documenten of het verlenen van vergunningen. Leges behoren tot de retributies en worden geheven voor het in behandeling nemen van de aanvraag en worden geheven bij de aanvrager. Ook moeten leges worden betaald als de aanvraag niet leidt tot een positief resultaat. De tarieven worden in beginsel verhoogd met de algemene indexering van 3,4% met uitzondering van de wettelijke leges. Daarnaast wordt een voorstel voorbereid om voor enkele leges op basis van kostendekkendheid de tarieven te verhogen, zodat ze meer in overeenstemming worden gebracht met de uren die benodigd zijn voor het afronden van de aanvraag.

Net als bij alle andere retributies mogen de baten de lasten niet overstijgen, maar bij de leges gaat het om een groot aantal soorten van dienstverlening gebundeld in één belastingverordening. Omdat breed wordt gevoeld dat kruissubsidiëring tussen dienstverlening van volstrekt verschillende aard onwenselijk is, heeft de VNG de modelverordening onderverdeeld in drie titels: algemene dienstverlening, dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving en dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn. De Vlaardingse legesverordening is naar dit model ingedeeld. Kruissubsidie tussen deze titels is ongewenst, maar niet verboden. Kruissubsidie binnen een titel in de legesverordening is toegestaan. Zolang het kruissubsidiëring tussen hoofdstukken betreft, blijkt de mate van kruissubsidiëring al uit de kostenopstelling. Ook hier geldt dat de gemeente de reden van de kruissubsidie moet vermelden. Er is geen sprake van een rechtvaardigingsgrond, omdat kruissubsidiëring toegestaan is.

Voor mensen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de lokale lasten. De regels voor het toekennen worden bepaald door de rijksoverheid in de Invorderingswet. Deze regels komen erop neer dat kwijtschelding mag worden verleend aan belastingplichtigen, die een inkomen hebben dat niet hoger ligt dan de bijstandsnorm.
Gemeenten mogen hier in die zin van afwijken dat een lager inkomen wordt gehanteerd. De gemeente Vlaardingen hanteert de zogenaamde 100%-norm, dat betekent dat inwoners van Vlaardingen met een inkomen op bijstandsniveau in beginsel voor kwijtschelding in aanmerking komen.

Voor welke belastingen kwijtschelding wordt verleend, mogen gemeenten zelf bepalen. In Vlaardingen kan enkel kwijtschelding worden aangevraagd voor de afvalstoffenheffing.

Naar verwachting komen, rekening houdend met de ervaringen in voorgaande jaren, zo’n 2.800 huishoudens voor (gedeeltelijke) kwijtschelding in aanmerking. Wij verwachten in 2027 een bedrag van ruim € 1 miljoen te besteden aan kwijtscheldingen. De ontwikkeling van deze post wordt nauwlettend gevolgd.

Nadat de begroting is vastgesteld worden de desbetreffende verordeningen hierop aangepast, alsmede aan wets- en beleidswijzigingen. De verordeningen worden daarna in de decembervergadering van 2026 ter vaststelling aan de raad aangeboden.

Voldoende weerstandsvermogen om risico's op te kunnen vangen is voor een gemeente absolute noodzaak. In Vlaardingen maakt risicomanagement structureel onderdeel uit van de Planning & Control-cyclus. Zo vindt tweemaal per jaar, zowel bij de begroting als bij de jaarrekening, een risico-inventarisatie en een risicowaardering plaats. Naast onzekerheden als gevolg van landelijke politiek, spelen in Vlaardingen ontwikkelingen waarvan de risico’s nog onzeker zijn en die extra aandacht vragen bij het opstellen van de begroting.

In deze begroting van 2027 kijken we terug naar begroting 2026. Deze verschillen duiden wij aan. Hierdoor kan het zijn dat u cijfers niet direct herkent vanuit de voorjaarsnota 2026 en jaarrekening 2025, omdat we verder terugkijken naar de begroting 2026.    

Het weerstandsvermogen wordt net als bij de jaarrekening geactualiseerd en daarbij presenteren we de risico-ontwikkeling ten opzichte van de voorgaande begroting 2026. Artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) beschrijft het weerstandsvermogen als volgt: “Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de weerstandscapaciteit (de beschikbare middelen om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s van mogelijk materiële financiële betekenis waarvoor geen maatregelen zijn getroffen”. Dit weerstandsvermogen wordt weergegeven in een verhoudingsgetal of ratio.

Weerstandsvermogen = aanwezige weerstandscapaciteit /risico's * 100% 

De gewenste weerstandscapaciteit is het geldbedrag dat idealiter aanwezig is om de risico’s af te dekken. De hoogte van de gewenste weerstandscapaciteit is afhankelijk van de binnen de gemeente aanwezige risico's en van de ingeschatte risicobedragen (per risico). Het gemeentelijk beleid streeft naar het realiseren van een weerstandsvermogen van 100% (weerstandsratio van 1,0). 

De aanwezige weerstandscapaciteit bestaat uit het totaal aan middelen dat de gemeente beschikbaar heeft of op korte termijn vrij kan maken om financiële tegenvallers op te vangen. De algemene reserve vormt daarbij het al beschikbare deel. De verwachtte weerstandscapaciteit per 1 januari 2027  is € 60,2  miljoen.

De gewenste weerstandscapaciteit bestaat uit middelen die de gemeente beschikbaar zou moeten hebben of op korte termijn vrij zou moeten kunnen maken om de waargenomen risico's financieel te kunnen dekken als deze zich voordoen in de geschatte mate (kans x impact).

Om dit bedrag te kunnen bepalen, wordt er een simulatie uitgevoerd voor het berekenen van de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de Monte Carlo methode. De basis van deze simulatie is het inventariseren en het inschatten van de risico’s. 

Op basis van de interne analyse van risico’s (zie hiervoor de risicomatrix verderop) is  een risico inventarisatie vastgesteld. Op basis van de opgenomen omvang  van de impact en de kans is de Monte Carlo berekening toepast en vastgesteld. De uitkomst hiervan  is een gewenste weerstandscapaciteit van € 25,2 miljoen. 

In de risico inventarisatie zijn onderstaande risico's nog niet opgenomen of geactualiseerd omdat de impact nog niet gekwantificeerd kan worden. De opvolging hiervan wordt meegenomen  in de voortgangsrapportage.

Inflatie  / Indexering
Het meerjarig perspectief is ingaande 2027 gebaseerd op constante prijzen. Ook zijn  de uitgangspunten voor indexatie voor 2027 geactualiseerd. De impact op het meerjarig perspectief is niet opgenomen  in de risico inventarisatie, het onderzoek hiervan wordt meegenomen in de aanpak naar de voorjaarsnota 2028. 

Ombuigingen 
Voor 2027 zijn ombuigingen verwerkt in de begroting.  In het traject om  te komen tot deze begroting is de haalbaarheid  van de ombuigingen getoetst. Het vraagt echter sturing en focus om dit daadwerkelijk te realiseren. Momenteel is dit risico  niet gekwantificeerd.  De opvolging zal onderdeel zijn de reguliere P&C cyclus.  De  takendiscussie en de aansluiting van de ambities met de beschikbare capaciteit is onderdeel van de aanpak naar de voorjaarsnota 2028. Er wordt ingezet  op  capaciteitsmanagement en sturen op formatie via de capaciteit monitor. Ook is  ingaande 2027  de post flexibele capaciteit komen te vervallen. De impact van deze maatregelen op de risico inventarisatie wordt nog onderzocht.   

Inzicht in veerkracht
Veerkracht is niet alleen van belang voor de leefbaarheid van wijken, maar heeft ook invloed op het weerstandsvermogen van de gemeente. In buurten met een hoge mate van veerkracht kunnen inwoners, maatschappelijke organisaties en netwerken beter omgaan met sociale en economische uitdagingen. Daardoor leidt een toename van het aandeel bewoners in een kwetsbare positie in buurten met een hoge mate van veerkracht minder snel tot overlast, onveiligheid of een grotere vraag naar gemeentelijke ondersteuning. In buurten met een lagere veerkracht kunnen dergelijke ontwikkelingen juist sneller leiden tot maatschappelijke problemen en een grotere druk op voorzieningen en gemeentelijke middelen. Investeren in individueel, collectief en fysiek veerkrachtkapitaal draagt daarom niet alleen bij aan sterke wijken, maar versterkt ook het vermogen van de gemeente om maatschappelijke risico's op te vangen en daarmee haar weerstandsvermogen op langere termijn. De veerkracht van de stad vormt daarmee een belangrijke basis voor een gemeente die ook in de toekomst in staat is maatschappelijke opgaven het hoofd te bieden en kansen te benutten.

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs
In de meerjarenbegroting zijn voor de projecten onderwijshuisvesting uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) investeringsbedragen opgenomen. Bij het opstellen van deze ramingen is uitgegaan van normbedragen voor nieuwbouw en renovatie, in combinatie met het normatieve aantal vierkante meters waarop de betreffende school ten tijde van de vaststelling van het IHP aanspraak had. Naarmate er meer projecten uit het eerste uitvoeringsprogramma verder worden uitgewerkt en gerealiseerd, ontstaat een beter inzicht in de daadwerkelijke kosten. Daarbij blijkt dat de beschikbare normatieve budgetten in een aantal gevallen mogelijk niet volledig aansluiten bij de kosten die met realisatie van de projecten gemoeid zijn en de huidige marktomstandigheden. We onderzoeken welke invloed dit heeft en welke beheersmaatregelen mogelijk zijn om ad hoc verhogingen te voorkomen.

Netcongestie
Hoewel de plannen in het MPG zijn aangemeld bij Stedin, is door recente berichten van Stedin het nog onzeker of netcapaciteit is gereserveerd voor deze plannen. Daarmee is het risico van netcongestie en daarmee samenhangend vertraging op woningbouwrealisatie op dit moment aanwezig. Er is op relatief korte termijn perspectief op duidelijkheid vanuit Stedin, waarmee het risico beperkt zou kunnen worden.  

Broekpolder
Het project Sanering Broekpolder is in januari 2026 gestart na een voorbereiding van 3 jaar. De financiële raming is opgesteld naar de toen geldende financiële normen. Na de start blijkt dat het aantrekken van grond ingewikkelder blijkt dan ingeschat. Dit kan leiden tot minder opbrengsten dan geraamd. Ook de situatie in de wereld(economie) kan er toe leiden dat prijsstijgingen zich voordoen. Er is een post onvoorzien opgenomen in de raming, Indien deze onvoldoende blijkt zal de gemeenteraad hier over geïnformeerd worden. Provincie Zuid Holland betaalt 70% van het totaal aan projectkosten. Ook Staatsbosbeheer en Hoogheemraadschap dragen bij. Ook met hen wordt het gesprek inzake de gewijzigde financiële situatie gevoerd.

Weerstandsvermogen = € 60,2 miljoen/ € 25,2 miljoen = 2,4
De beleidsdoelstelling van de gemeente om een weerstandsratio 1,0  aan te houden is hiermee gehaald voor 2027.

De activiteiten van de gemeente Vlaardingen gaan over een breed scala aan beleidsterreinen. Dit betekent dat onze gemeente blootgesteld is aan een groot aantal risico’s. In de aanpak van de risico--inventarisatie is bij het bepalen van de impact rekening gehouden met een structurele component. Voor structurele risico's is een factor 3 gebruikt om aan te sluiten bij een gemiddelde transitieperiode van 3 jaar voor het implementeren van beleidswijzigingen.

De benodigde weerstandscapaciteit daalt ten opzichte van de berekening bij de begroting 2026. De aanwezige weerstandscapaciteit stijgt daarentegen. De gemeente investeert in een reële begroting en grip op de beheersing en inrichting.  

Risico's die relatief de grootste impact hebben op de benodigde weerstandscapaciteit zitten binnen Sociaal domein, Fysiek domein, Gemeentefonds en  Informatiebeveiliging.    

Sociaal domein
De uitvoering van jeugdhulp, participatie, WMO en armoedebestrijding (minimabeleid) is ondergebracht bij gemeenschappelijke regelingen. Risico’s zitten vooral in de onzekerheden over de (inschatting van de) omvang van de behoefte aan die diensten, de daarmee gepaard gaande kosten en de bijdragen vanuit het Rijk. In 2024 is er een extra bedrag naar jeugdzorg gegaan om buiten de begroting gemaakte uitgaven te dekken. Om het gat tussen uitgaven en begroting te dichten, is er structureel voor 2026 een extra bedrag toegezegd door het Rijk van € 7,3 miljoen oplopend naar € 8 miljoen in daaropvolgende jaren. Hiermee heeft de gemeente een stap gezet om de tekortkomingen het hoofd te bieden en zijn de verwachtte extra benodigde middelen gedaald. Ten aanzien voor 2026 blijven daarom dezelfde parameters gehanteerd zoals in 2025, omdat het been is bijgetrokken en de middelen zijn toegenomen in overeenstemming met de verwachting benodigde middelen sociaal domein.

Fysiek Domein
De risico's zijn gebaseerd op het actuele beeld zoals opgenomen in de MPG 2026. Dit geeft een integraal beeld van zowel actieve als faciliterende projecten. De plannen in het MPG zijn aangemeld bij Stedin waarmee netcapaciteit is gereserveerd en het risico van netcongestie beperkt is. 

De risico's van de gebiedsexploitatie Rivierzone zijn niet opgenomen, omdat dit voorzien is in de bestemmingsreserve. Als de gebiedsontwikkeling volledig is gestart en er risico’s zijn die onvoldoende gedekt worden in de projectbegroting of vanuit de reserve wordt dit opgenomen in het weerstandsvermogen.

Het meerjarig  investering en onderhoudsprogramma  gericht op o.a.. openbare ruimte/ groen en sport moet voldoende  meebewegen  in de ontwikkeling van de stad qua wonen en leefbaarheid. Vertraging in de uitvoering en actualisatie van plannen zorgt voor financieel risico's. 

Gemeentefonds
In de begroting is rekening gehouden met de meest recente ontwikkelingen rond het gemeentefonds. Hierover krijgen wij meer duidelijkheid als de begroting van het Rijk wordt gepresenteerd tijdens Prinsjesdag. In 2029 wordt een nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten ingevoerd. De nieuwe systematiek beoogt de autonomie van gemeenten te vergroten, maar gaat ook gepaard met een nieuwe verdeelsleutel van het gemeentefonds. Omdat de nieuwe systematiek mogelijk onvoldoende is geïmplementeerd en het oude systeem is beëindigd, ontstaat er mogelijk financieel gat, het ravijnjaar. Vlaardingen heeft hier rekening mee gehouden in de begroting en het deel voor jeugdzorg wordt incidenteel gecompenseerd. 

Cybercrime
We zien dat de gemeente Vlaardingen een doelwit blijft voor mogelijke cyberaanvallen, ook met het oog op de opvang van Oekraïners in Mrija. Dit wordt ook veroorzaakt door exogene factoren zoals de AI ontwikkelingen. Hierdoor is het risico onverminderd aanwezig.   

Analyse tussen begroting 2027 en 2026 met toelichting op de voorname verschillen
Het totaal aan geïnventariseerde risico’s lag bij de begroting 2026 met een bedrag € 45,6 miljoen beperkt hoger dan in 2027 met een bedrag van € 44,2. De verschillen zijn opgenomen in de tabel hieronder. 

Ontwikkeling risicobeheersing
Het weerstandsvermogen wordt opgebouwd uit een risico-inventarisatie. Hiervoor wordt de organisatie bevraagd. De transitie van beheer- naar ontwikkelgemeente brengt ook risico’s met zich mee. Dit vraagt van de organisatie om alert te zijn ten aanzien van de post ‘Claims & Nadeelcompensatie’ en de risico’s bij projecten in de openbare ruimte. In beide onderwerpen wordt ingezet op een integraal beeld van alle lopende zaken of projecten. Dit leidt tot een breder inzicht en daarmee kan het weerstandsvermogen scherper worden ingezet. Als ontwikkelgemeente is een gedegen buffer belangrijk, maar er moet ook oog zijn voor de ambities. Met deze ontwikkelingen is er aandacht voor beide kanten. 

Onbenutte belastingcapaciteit

Dit is sinds 2026 een nieuw onderdeel in de paragraaf Weerstandsvermogen. In dit onderdeel wordt inzicht gegeven in de onbenutte belastingcapaciteit van de gemeente. Dit is de ruimte die de gemeente heeft om haar belastingen te verhogen en hiermee haar inkomsten te vergroten. Indien nodig kan de gemeente deze ruimte gebruiken om risico's te dekken en eventuele tegenvallers op te vangen. Zoals in het coalitieakkoord ‘Durven Doen, Van Haringkoppen, Voor Haringkoppen’ is afgesproken, worden de lokale lasten niet verhoogd bovenop de jaarlijkse indexatie.

Het toevoegen van de onbenutte belastingcapaciteit is onderdeel van de houdbaarheidstest gemeentefinanciën en daarmee wordt het risicomanagement in lijn getrokken met de standaarden van de VNG. 

Een gemeente heeft middelen om in geval van tekorten te gebruiken. Hiervoor is het verhogen van de OZB de meest aannemelijke. In het geval dat er onvoldoende middelen blijken, kan de gemeente de OZB verhogen en hierbij (voorzichtigheidshalve) € 6 miljoen structureel extra inkomsten genereren. Dit bedrag is berekend op basis wat binnen de grenzen van redelijk en billijk ligt en met achtneming van de waarde van het huidige woningenbestand. 

Als deze structurele verhoging van inkomsten ten goede komt aan de algemene reserve dan neemt deze toe van € 60,2 miljoen tot € 66,2 miljoen. Dit leidt tot een weerstandsratio van 2,6. Dit is een toename van 0,24 ten opzichte van de ratio zonder rekening te houden met de onbenutte belastingcapaciteit. De gemeente kan de onbenutte belastingruimte gebruiken als er risico’s voordoen die de weerstandscapaciteit belasten. Dit is een laatste redmiddel voor het geval dat alle risico’s zich voordoen en de gemeente niet genoeg middelen heeft om deze op te vangen. Het is op dit moment niet waarschijnlijk dat deze situatie zich zal voordoen.

Als het OZB structureel wordt verhoogd, dan zien we een volgend scenario (zie onderstaand tabel). Hierbij moet worden gemeld dat dit op basis is van de huidige inzichten met een geprognotiseerde balanspositie. De cijfers geven daarmee een indicatie en geen definitief beeld. De tabel laat een dalend vrije eigen vermogen (algemene reserve) zien ten opzichte van een gelijkblijvende geïnventariseerde risico-inschatting. Definitieve cijfers kunnen afwijken. 

De voorgeschreven set van kengetallen geeft in samenhang een goed inzicht in de financiële positie van een gemeente.
Als gevolg van artikel 11 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente (BBV) worden kengetallen opgenomen voor:

• De netto schuldquote
• De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
• De solvabiliteitsratio
• De structurele exploitatieruimte
• De grondexploitatie
• De belastingcapaciteit

Bij ministeriële regeling zijn regels vastgesteld over de wijze waarop de kengetallen moeten worden vastgesteld en op welke wijze deze in de begroting worden opgenomen. In onderstaande tabel worden de kengetallen weergegeven, waarna elk kengetal nader wordt toegelicht.

De netto schuldquote beoordeelt de schuld als aandeel van de inkomsten. Eenvoudig gezegd betekent een netto-schuldquote van 100% dat de schuldenlast de omvang heeft van een jaaromzet.

Een grote portefeuille uitgeleende gelden aan derden en aan verbonden partijen kan het beeld nuanceren. Daarom is ook een kengetal opgenomen waarin de netto schuldquote gecorrigeerd wordt voor verstrekte leningen. De indicator vertoont tot en met 2028 ratio’s onder de 100%, maar kent een stijgend verloop richting 2030. De netto schuldquote loopt vooral op vanwege de stijging van de omvang van de leningenportefeuille o.a. als gevolg van het investeringsprogramma.

Een netto schuldquote van tussen de 90% en 130% wordt als neutraal beschouwd.

De solvabiliteitsratio wordt berekend als verhouding tussen de verschillende vermogenscomponenten. Het gaat erom inzicht te krijgen in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het kengetal geeft weer in hoeverre de in de activa geïnvesteerde vermogen door het eigen vermogen kan worden gefinancierd. Wanneer de helft of meer van het totaal vermogen uit eigen vermogen bestaat, dan is een gemeente voldoende solvabel. Is het kengetal voor solvabiliteit kleiner dan 30%, dan is er veel vreemd vermogen aanwezig en wordt dat als onvoldoende beoordeeld. Versterking van het eigen vermogen, lees de algemene reserve, is al enkele jaren ons streven mede vanwege de ons gestelde norm voor voldoende weerstandscapaciteit.

Het financiële kengetal ‘grondexploitatie’ geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer een gemeente grond tegen de veel lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt ze veel minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht en de vraag naar woningen is gestagneerd.

Een norm bepalen voor het kengetal grondexploitatie is lastig. De boekwaarde van de gronden in bezit zegt namelijk nog niets over de relatie tussen de vraag en aanbod van woningbouw dan wel m2-bedrijventerrein. Daarnaast is het van wezenlijk belang wat de te verwachte vraag zal zijn. De paragraaf Grondbeleid en het Meerjarenprogramma Grondzaken (MPG) bieden hierin meer inzicht.

De boekwaarde van de gronden geeft wel weer in welke mate er middelen zijn aangewend in de grondexploitatie. Dit geld dient namelijk ook nog terugverdiend te worden.

Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt ook het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.

Het BBV bepaalt dat een overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten per programma wordt opgenomen. Met behulp van deze gegevens en de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves, waarvan op grond van het BBV eveneens een overzicht moet worden opgenomen, wordt de structurele exploitatieruimte bepaald. Uit onderstaande tabel blijkt vanaf 2028 een negatieve uitkomst, hetgeen betekent dat er geen ruimte is om een stijging van structurele lasten te kunnen opvangen.

De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. De definitie van het kengetal belastingcapaciteit luidt: woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t ten opzichte van het landelijk gemiddelde in jaar t-1 uitgedrukt in een percentage.

Bij de berekening van de belastingcapaciteit is aangesloten bij de berekeningsmethodiek van het COELO (Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden). Dit betekent dat de OZB-lasten zijn berekend op basis van de landelijk gewogen gemiddelde WOZ-waarde van een woning om een zuivere vergelijking met het landelijk gemiddelde te kunnen maken. Dit in tegenstelling tot de berekening van de lokale lastendruk in de paragraaf lokale heffingen, waarbij wordt uitgegaan van de gemiddelde WOZ-waarde van woningen in Vlaardingen.

Deze paragraaf gaat over de voortgang van het geplande onderhoud aan o.a. openbaar groen, water, wegen en kunstwerken, verlichting, speeltoestellen, riolering, gebouwen.
In deze paragraaf geven we aan hoe we kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom beheren. In de Financiële verordening is onder andere opgenomen hoe en wanneer de gemeente haar kapitaalgoederen afschrijft. Per onderdeel gaan we nader in op de specifieke beleidskaders, beheerplannen en financiën.

De gemeente Vlaardingen heeft ruim 7 km² openbare ruimte in beheer. In die ruimte bevindt zich een groot aantal kapitaalgoederen. Deze goederen moeten onderhouden worden. Dit is een taak die continu budgettaire middelen vergt.

In onderstaande tabel worden de kerncijfers voor wegen, riolering, water en groen weergegeven. Deze data zijn afkomstig uit de gemeentelijke beheersystemen. Het muteren van gegevens vindt plaats na afronding van werkzaamheden. Hierdoor lopen de gepresenteerde kerncijfers enigszins achter op de werkelijke situatie. 

In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) wordt gesteld dat voor tenminste de kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en gebouwen het volgende wordt aangegeven:

• Het beleidskader
• De uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties
• De vertaling van de financiële consequenties in de begroting.

Onderstaand volgt een overzicht van de geldende beheerplannen, waarna per beheerplan een nadere toelichting is opgenomen.

Van ieder substantieel kapitaalgoed wordt vervolgens het beleidskader aangegeven, gekoppeld aan het geldende beheerplan. Daarna volgt een verantwoording over de uitvoering in het afgelopen jaar.

Beleids- en beheerkaders
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 vervalt de verplichting om over een Gemeentelijk Rioleringsplan te beschikken. De zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater blijven in stand en het blijft ook verplicht om de financiën te verantwoorden. Deze onderdelen krijgen een plaats in de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan of -programma. In Vlaardingen hebben we de belangrijkste aspecten van de gemeentelijke watertaken en de bekostiging ervan planmatig vastgelegd in het ‘Programma Stedelijk Water’.

Het Programma Stedelijk Water vertaalt de gemeentelijke ambities voor de rioleringszorg naar concrete doelen, een adequate strategie en benodigde activiteiten. Het dient als leidraad bij het waterrobuust maken van de stad. Nieuwbouwprojecten, herstructureringen en vervangingsopgaven van de riolering grijpen wij aan om vasthoudmaatregelen of extra bergingscapaciteit te realiseren en waar mogelijk verhard oppervlak af te koppelen. In 2026 is gewerkt aan de realisatie van  de rehabilitatie Indische Buurt kwadrant 2, de relining van de riolering onder de Vaart vanuit de Delfseveerweg en de rehabilitatie van Jacoba van Beierenstraat.

Financiën
De exploitatiekosten van het rioolstelsel worden gedekt uit de opbrengst rioolheffing. Deze lasten en opbrengsten zijn verantwoord in het programma Groen en Milieu. Alle kosten aan het rioolstelsel en de aan de grondwaterzorgplicht gerelateerde activa mogen via de rioolheffing, worden doorberekend. Om prijsstijgingen op de markt bij te kunnen benen wordt de rioolheffing jaarlijks marktconform geïndexeerd. De exploitatie van het rioolstelsel is binnen de begroting budgettair neutraal. Eventuele saldi die na afsluiting van een boekjaar ontstaan worden via de spaarvoorziening riolering verrekend.  

Beleids- en beheerkaders
De beleidskaders zijn opgenomen in het Waterplan. Diverse wetten zijn kaderstellend en geven verplichtingen voor de waterbeheerder. Het onderhoud van de waterbodems bestaat uit baggeren, dat door het Hoogheemraadschap van Delfland (HHvD) wordt uitgevoerd op basis van een planning die uitgaat van een achtjarige cyclus. Het HHvD is de waterbeheerder voor de hoofdwatergangen. 

Financiën
De hoofdwatergangen zijn in beheer bij het Hoogheemraadschap van Delfland en de overige watergangen zijn in beheer bij de gemeente. Voor het uitvoeren van dagelijks en groot onderhoud aan watergangen die de gemeente beheert, zijn in deze begroting in het programma Groen en Milieu de benodigde financiële middelen voorzien. 

Beleids- en beheerkaders
De kaders voor het openbaar groen zijn vastgelegd in de Groenvisie 2024-2034, de Bomenverordening Vlaardingen 2023 en bijbehorende beleidsregels. Duurzaamheid in inrichting en beheer zijn belangrijke aspecten van het beleid. Met de vaststelling van de Groenvisie 2024–2034 en de daaropvolgende beleidsregels en beheerplannen, is er voor gekozen om te streven naar beeldkwaliteit niveau B voor het beheer en onderhoud van ons groen. De centrumgebieden worden onderhouden op beeldkwaliteit A. Voor het adequaat en efficiënt uitvoeren van technisch beheer voeren we in een driejarige cyclus boomveiligheidsonderzoek uit. Ambities uit de Groenvisie worden zoveel mogelijk gerealiseerd door aan te sluiten bij integrale projecten. 

Duurzaamheid in inrichting en beheer van het groen areaal blijft het belangrijkste uitgangspunt. Onderhoud van het groen wordt uitgevoerd op de afgesproken kwaliteitsniveaus. Het technisch beheer, inclusief het periodieke Boomveiligheidsonderzoek (BVO), is volgens de driejarige cyclus uitgevoerd. Hierbij zijn bomen en ander groen tijdig geïnspecteerd, onderhouden of vervangen om de veiligheid in de openbare ruimte te waarborgen. Waar mogelijk koppelen we het onderhoud aan andere projecten in de openbare ruimte.

Financiën
Voor het uitvoeren van groenonderhoud zijn in de begroting in het programma Groen en Milieu de benodigde financiële middelen voorzien. De ramingen zijn gebaseerd op regulier (jaarlijks terugkerend) onderhoud. 

Beleids- en beheerkaders
Op grond van de Waterwet dragen de gemeente en het Hoogheemraadschap van Delfland samen zorg voor een doelmatig en samenhangend waterbeheer. In 2026 hebben we samen met het Hoogheemraadschap de studie gecontinueerd om meer inzicht krijgen in de effecten van gebiedsontwikkelingen op het functioneren van het riool- en watersysteem in Vlaardingen-oost. Samen met het Hoogheemraadschap hebben we de “Staat van ons water Vlaardingen” gemaakt, waarbij we maatregelen in kaart brengen die bijdragen aan het verbeteren van de waterkwaliteit.

Financiën
De financiële consequenties van het gemeentelijke waterbeleid zijn in het Uitvoeringsprogramma (Waterplan, deel 7) vastgelegd. Vanwege het samenwerkingsverband met het Hoogheemraadschap van Delfland geldt hierbij voor een aantal onderdelen een gedeelde financiering. Om de waterkwaliteit en -kwantiteit van het oppervlaktewatersysteem te verbeteren streeft de gemeente naar scheiding van afvalwater (riolering) en hemelwater, het vinden van meer ruimte voor waterberging en het ontwikkelen van natuurvriendelijke oevers. Verder treft de gemeente maatregelen in de rioleringssfeer. Door de riolering te ontlasten neemt het aantal overstortgebeurtenissen verder af en daarmee de vuilemissie op het oppervlaktewater. Met de beschikbare middelen die in de begroting in het programma Groen en Milieu zijn opgenomen kunnen de onderhoudskosten worden gedekt.

Beleids- en beheerkaders
De gemeente wil met ondergrondse containers het straatbeeld verbeteren en meer service aan bewoners leveren. In totaal zijn er 1163 ondergrondse restafvalcontainers in heel Vlaardingen. Het grootschalig onderhoud is opgenomen in de begroting van het product Afval van het programma Groen en Milieu.

Financiën
De kosten van nieuw te plaatsen ondergrondse containers worden gedekt uit de beschikbaar gestelde investeringskredieten. Dit staat verantwoord in het programma Groen en Milieu. Alle aan de afvalverwijdering en –verwerking gerelateerde kosten mogen via de afvalstoffenheffing worden doorberekend. Daarom is de exploitatie van de afvalverwijdering en –verwerking binnen de begroting budgettair neutraal. Saldi die na afsluiting van een boekjaar ontstaan worden via de egalisatievoorziening Afvalverwijdering verrekend.  

Beleids- en beheerkaders
De gemeente Vlaardingen streeft naar veilige en uitdagende speelplekken en speelvoorzieningen, waarmee de leefbaarheid van buurten en wijken worden verbeterd. Een goed en veilig ingerichte openbare ruimte is een onderdeel van een prettige leefomgeving. Hiertoe behoren ook de speelplaatsen. De gemeente stelt kwaliteit boven kwantiteit. Gestreefd wordt naar uitdagende speelplaatsen die zo goed mogelijk over de stad verdeeld zijn, aansluitend bij de wensen en behoeften van de gebruikers en technisch goed worden onderhouden. Steeds vaker zetten we in op spelen in het groen dat schaduw en koelte geeft. 

Financiën
Voor de speelvoorzieningen zijn in de begroting in het programma Sport en Recreatie financiële middelen opgenomen voor vervanging en het dagelijks beheer en onderhoud. 

Beleids- en beheerkaders
De openbare verlichting draagt bij aan de sociale veiligheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Verlichting maakt de stad bovendien aantrekkelijker. In 2025 is het beheerplan openbare verlichtingen geactualiseerd. De gemeente Vlaardingen blijft ook in 2026 de openbare verlichting verder verduurzamen door bij einde levensduur de conventionele verlichting te vervangen door moderne ledverlichting. Hierdoor verminderen we het aantal storingen. De gemeente voert zelf de regie, beleidsmatig en operationeel, en laat zich daarbij ondersteunen door specialisten uit de markt. Het onderhoud en spoedreparaties zijn ondergebracht bij een marktpartij.

Financiën
Voor het uitvoeren van dagelijks en groot onderhoud aan de openbare verlichting zijn in de begroting in het programma Verkeer en Mobiliteit de benodigde financiële middelen opgenomen.

Beleids- en beheerkaders
De beleidskaders voor de verkeersregelinstallaties (VRI's) zijn vastgelegd in de Nota Verkeerslichten. Hierin staan de uitgangspunten voor het niveau van beheer en onderhoud en vervanging van verkeersregelinstallaties . 

Aanbesteding
In 2026 vindt de aanbesteding plaats voor de vervanging van verkeersregelinstallaties. Waar mogelijk, gaan we de traditionele VRI's vervangen door 'intelligente' verkeersregelinstallaties (iVRI's). Hiermee dragen we bij aan een betere doorstroming van het verkeer, een verbetering van de verkeersveiligheid en een betere afstemming op de real-time verkeersomstandigheden.

Financiën
Voor het uitvoeren van dagelijks en groot onderhoud aan de verkeersregelinstallaties zijn in de begroting in het programma Verkeer en Mobiliteit de benodigde financiële middelen opgenomen.

Beleids- en beheerkaders

(Duurzame) MeerjarenOnderhoudsPlannen (D)MJOP
Met ingang van 2021 werken we met een Beheerplan Gemeentelijke Gebouwen. Grondlegger van het beheerplan zijn de (D)MJOP welke cyclisch aangeven welk onderhoud en voor welk budget gepleegd dient te worden om de technische kwaliteit te waarborgen. Indien mogelijk wordt bij vervanging (onderhoudsingreep bij einde technische levensduur) gekozen voor een duurzame variant. Door het uitvoeren van conditiemetingen houden we de (D)MJOP’s actueel. Hiernaast doen we één keer per 4 jaar een actualisatie van de beheerplannen. Hierbij worden de plannen tegen het licht gehouden en aangepast aan huidige stand. In 2024 heeft de laatste actualisatie plaatsgevonden, dit betekent dat in 2028 een nieuwe actualisatie zal plaatsvinden.

Routekaart CO2-neutraal gemeentelijk vastgoed
Met enkel duurzaam planmatig onderhoud gaat de gemeentelijke vastgoedportefeuille niet voldoen aan de landelijke klimaatdoelstellingen van CO2-reductie van 55% in 2030 en CO2-neutraal in 2050.

In 2024 is reeds begonnen met de verduurzaming van een aantal vastgoedobjecten. 

De term ‘routekaart’ wordt gehanteerd omdat de uiteindelijke aanpak per gebouw nog niet volledig uit te tekenen is: tussen nu en 2050 zal de huisvestingsbehoefte zich ontwikkelen en zullen technische en financiële mogelijkheden veranderen. De opgave is ook te omvangrijk om alles tegelijk aan te pakken. Het belangrijkste is dat er een route wordt uitgestippeld naar het einddoel en dat een eerste stap wordt gezet. De routekaart werkt daarom niet alles uit, maar geeft strategische kaders om stapsgewijs tot uitvoering te komen. De routekaart werkt voor de eerstvolgende korte termijn een uitvoeringsplan uit, schetst de opgaven voor de middellange termijn en verkent de opgaven voor de lange termijn.

In 2025 en 2026 zijn de van Heusdenslaan 357 en de Lissabonweg 10 verduurzaamd. In 2026 wordt begonnen aan het onderhoud en verduurzaming (aanbrengen van dak en zoldervloerisolatie ) van de Markt 11.

Vastgoedbeleid
Met de geactualiseerde DMJOP, het hierop volgende beheerplan én de routekaart hebben we de belangrijke bouwstenen voor technisch beheer van gemeentelijk vastgoedbeleid. In 2025 is de Nota Vastgoedbeleid 2025-2030 opgesteld.

Gemeentelijk vastgoed wordt ingezet voor maatschappelijke organisaties of verenigingen die binnen de kernportefeuille van de gemeente passen. Tevens is het ook nodig voor de eigen huisvesting van de gemeentelijke organisatie (dienstgebouwen). Ook kan gemeentelijk vastgoed nodig zijn voor binnenstedelijke- of gebiedsontwikkelingen (strategisch vastgoed).

De vastgoedportefeuille is ingericht op basis van de volgende categorieën:

Kernportefeuille:

• Dienstgebouwen
• Maatschappelijk vastgoed
• Onderwijs
• Kunst, cultuur en erfgoed
• Sport
• Beheer en openbare ruimte (BOR)

Niet-kernportefeuille:

• Gronden
• Strategisch vastgoed
• Overig vastgoed

Verhuur 
In 2026 worden acties die voortkomen uit de nieuwe Nota Vastgoedbeleid 2025-2030 opgepakt. Dit heeft betrekking op daar waar mogelijk -op natuurlijke momenten-  onder andere het invoeren van kostprijsdekkende huur, in rekening brengen van marktconforme huurtarieven en het herzien van huurovereenkomsten.

Beheerplan

De onderhoudsplannen zijn geactualiseerd en structureel verwerkt in de begroting. De beschikbare financiële middelen zijn echter ontoereikend om de vastgoedportefeuille in de komende jaren op een adequaat niveau te beheren en te onderhouden.

Als gevolg hiervan neemt het achterstallig onderhoud verder toe en wordt de problematiek feitelijk doorgeschoven naar de toekomst. Dit leidt tot een structurele achterstand, waarbij het beheer – te vaak - reactief in plaats van planmatig plaatsvindt.

De treasuryfunctie maakt deel uit van de bredere financiële functie. De treasuryfunctie houdt zich bezig met financiering, risico- en cashmanagement en de hiermee samenhangende baten en lasten. In onze gemeente worden de treasurytaken overwegend centraal uitgevoerd. De uitvoering vindt plaats binnen de kaders van het treasurystatuut. Dit verplichte document (artikel 212, Gemeentewet) is voor het laatst in december 2023 door de raad vastgesteld. 

Het treasurystatuut stelt dat het treasurybeleid in onze gemeente defensief van karakter behoort te zijn. Dit betekent dat financiële risico’s, die betrekking hebben op de uitvoering van de treasuryfunctie, beperkt dienen te blijven. Deze risicohouding vloeit enerzijds voort uit het idee dat prioriteit gegeven moet worden aan een ongehinderde continue uitvoering van de publieke taak, anderzijds uit de gedachte dat met gemeenschapsgeld met de nodige voorzichtigheid moet worden omgegaan.

In het statuut zijn de algemene doelstellingen van het treasurybeleid opgenomen. Deze luiden als volgt:

• Het garanderen van een duurzame toegang tot de financiële markten en het beperken van de kosten die daarmee samenhangen.
• Het beschermen van de gemeentelijke vermogenspositie middels het beheersen van de financiële risico’s.
• Het optimaliseren van het extern renteresultaat.

In het vervolg van deze paragraaf worden de onderwerpen die bij deze doelstellingen horen, besproken. Allereerst wordt ingegaan op de wijze waarop Vlaardingen haar bezit financiert, daarna worden de risico’s die aan dit financieren verbonden zijn in beeld gebracht, vervolgens wordt stil gestaan bij het kredietrisico op uitzettingen (gelden bij derden) en komt ook het renteresultaat aan de orde.

Sinds 2015 is de leenschuld dalende. Op dit moment wordt verwacht dat de leenschuld van onze gemeente aan het einde van 2026 op € 180 miljoen uitkomt. Begin 2026 is er voor een bedrag van € 40 miljoen aan nieuwe geldleningen aangetrokken. In 2026 waren de aflossingen € 20 miljoen. De leenschuld is dus in 2026 met € 20 miljoen gestegen van € 160 miljoen naar € 180 miljoen.  In het jaar 2027 wordt verwacht dat de leenschuld zal dalen naar € 165 miljoen. Voor de jaren 2028 tot en met 2034 wordt de hoogte van de leenschuld tussen de € 198 en € 330 miljoen geprognosticeerd. Hierbij is rekening gehouden met een grote ontvangst van € 40 miljoen in 2027 vanuit de grondexploitaties.

De planning is om jaarlijks € 20 miljoen op de vaste schuld af te lossen en voor zo ver noodzakelijk her te financieren. Voor de in 2027 nieuw af te sluiten geldleningen betekent dit dat de looptijd 7 jaar (2034) is omdat het aflossingsschema van de vaste geldleningen in eerdere jaren geen ruimte biedt. 

De vlottende schuld bestaat over het algemeen uit leningen met een looptijd van slechts enkele weken. Door voor een korte looptijd te kiezen, is het eenvoudiger om in te spelen op het soms grillige verloop van de gemeentelijke geldstromen.

Financiering en renterisico zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het renterisico van de gemeente Vlaardingen maakt deel uit van het vastgesteld benodigd weerstandsvermogen. Telkens wanneer een geldlening moet worden afgelost en herfinanciering noodzakelijk is, bestaat immers het gevaar dat de begroting geconfronteerd wordt met hogere rentelasten: de nieuwe lening kan door ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt duurder uitvallen dan de oude. Renterisico is niet uit te sluiten, maar kan wel worden gespreid om het risico per begrotingsjaar te beperken.

De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) stelt grenzen aan de mate waarin een gemeente zich bloot kan stellen aan renterisico. Ter beperking van dit risico is zowel voor de vaste schuld (langlopende leningen) als voor de vlottende schuld (kortlopende leningen) een wettelijk maximum vastgesteld. Het te lang niet voldoen aan deze limitering kan voor de provincie, als toezichthouder van de gemeente, aanleiding zijn om maatregelen te nemen. In laatste instantie behoort preventief toezicht op het afsluiten van geldleningen tot de mogelijkheden.

De renterisiconorm heeft betrekking op de vaste schuld van de gemeente. Vaste schuld ontstaat wanneer geldleningen worden afgesloten met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer. De renterisiconorm moet gemeenten en andere decentrale overheden aanzetten tot spreiding van dit specifieke risico over toekomstige begrotingsjaren.

De totale schuld in verband met het afsluiten van langlopende geldleningen bedraagt begin 2027 € 165 miljoen. Wij hechten eraan om de omvang van onze schulden beheersbaar te houden. Aan schulden zijn immers rentelasten en renterisico’s verbonden. 

Door bij het afsluiten van nieuwe geldleningen voor verschillende looptijden te kiezen, wordt het renterisico gespreid.  De uitvoering van het treasurybeleid (artikel 5 van het treasurystatuut, waarin staat dat het treasurybeleid defensief van aard is) is erop gericht om jaarlijks € 20 miljoen op de vaste schuld her te financieren. Het jaarlijks bedrag waarover de gemeente renterisico loopt blijft hierdoor tot dit bedrag beperkt.  Over de periode 2027 tot en met 2030 bedraagt het totale risicobedrag € 80 miljoen (zie onderstaande overzicht).

Vlottende schuld ontstaat wanneer geldleningen worden afgesloten met een rentetypische looptijd die korter is dan 1 jaar. In Vlaardingen gaat het veelal om leningen met een looptijd van 4 weken tot 3 maanden. Jarenlang was de rente voor kortlopende geldleningen negatief. Sinds 2022 is hier verandering in gekomen en moet er weer rente betaald worden voor deze leningen. 

Het financieren door middel van kortlopende geldleningen kent twee voordelen:

1. Snel kunnen inspelen op schommelingen in de financieringsbehoefte
2. Het is bij de huidige rentestructuur een relatief goedkope financieringsvorm).

Het treasurybeleid is erop gericht om zoveel mogelijk van deze voordelen te profiteren. De keerzijde van de medaille is echter de korte rentevastheid (renterisico) van kortlopende leningen. Om te voorkomen dat decentrale overheden zich teveel laten leiden door de voordelen van deze financieringsbron is door de wetgever de kasgeldlimiet ingesteld. Deze kasgeldlimiet stelt een maximum aan de omvang van de vlottende schuld.

Aan het voor langere tijd verstrekken van gelden aan derden kleeft het gevaar dat deze derden op een veelal onvoorzien moment niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Dit kan ertoe leiden dat enerzijds een openstaande vordering als oninbaar moet worden afgeboekt (ten laste van de algemene reserve) en, anderzijds een deel van de rente-inkomsten wegvalt. In principe kan door de gemeente om twee redenen geld aan derden worden uitgeleend. Ten eerste wanneer dit in functie van de publieke taak gebeurt, ten tweede wanneer er voor een bepaalde tijd sprake is van een overschot aan liquide middelen. Deze laatste situatie heeft zich de afgelopen jaren niet meer voorgedaan. Het treasurybeleid is er namelijk op gericht om de geldstromen van onze gemeente zo te sturen dat overschotten worden voorkomen, dan wel zo snel als contractueel mogelijk is in te zetten ter verbetering van de schuldpositie en daarmee ter verlaging van het debiteurenrisico.

In onderstaand overzicht is aangegeven bij welke partijen er begin 2027 nog gelden uitstaan.

Aan het afsluiten van geldleningsovereenkomsten zijn uiteraard rentelasten verbonden. Naast renteverrekeningen met derden vinden ook interne verrekeningen plaats, bijvoorbeeld ten laste van begrotingsprogramma’s waarvoor in het verleden investeringen zijn gedaan. De interne rekenrente voor het begrotingsjaar 2027 is berekend op 0,5%. In de begroting 2026 was de interne rekenrente voor 2027 geprognosticeerd op 0,6% geprognosticeerd voor 2026. Dat ondanks de hogere marktrente de interne rekenrente in de begroting lager uitvalt, komt enerzijds doordat de laatste jaren langlopende leningen met een hoog rentepercentage zijn afgelost en de laatste jaren weinig nieuwe geldleningen zijn aangetrokken. Anderzijds blijft de uitvoering van het investeringsprogramma achter op de planning, waardoor de financiering in de begrotingsjaren is verlaagd.

Hieronder ziet u het renteschema. 

Om onze doelstellingen te realiseren en resultaten voor de stad te boeken, is het noodzakelijk dat onze ambities en onze organisatie met elkaar in balans zijn. Dit betekent dat we niet alleen sturen op geld, maar ook op de verhouding tussen onze ambities en de beschikbare capaciteit. De komende jaren richten we ons daarom op een efficiënte en duurzame bedrijfsvoering, waarin we de organisatie versterken waar dat nodig is en tegelijkertijd realistisch sturen op wat mogelijk is. Dit vraagt om scherpe keuzes, het voorkomen van stapeling van ambities en het gericht inzetten van onze schaarse capaciteit.

Tegelijkertijd verandert de context waarin we werken. De arbeidsmarkt blijft krap en de vergrijzing zorgt voor een toenemende vervangingsvraag. In Vlaardingen bereikt 28% van onze medewerkers binnen tien jaar de pensioenleeftijd. Daar komt bij dat nieuwe en veranderende wettelijke taken, zoals de Omgevingswet, de toenemende juridisering en de groeiende vraag naar toezicht en handhaving, extra druk leggen op onze uitvoeringskracht. Dit maakt het des te belangrijker om de medewerker centraal te stellen: medewerkers moeten de ruimte, ondersteuning en middelen hebben om hun werk goed te kunnen doen en zich te blijven ontwikkelen.

In 2026 hebben we belangrijke stappen gezet in het versterken van de technische basis van onze bedrijfsvoering, onder meer met de invoering van nieuwe systemen en de verdere verbetering van processen. Tegelijkertijd zijn we er nog niet. Nieuwe systemen en werkwijzen vragen tijd om goed in de dagelijkse praktijk te worden benut en verankerd. Daarnaast ligt er nog een belangrijke opgave om de organisatie verder te ontwikkelen en de basis van onze bedrijfsvoering op onderdelen te versterken. In 2027 zetten we daarom naast het verder benutten en doorontwikkelen van de technische basis ook in op de verdere organisatieontwikkeling. Zo werken we stap voor stap aan een organisatie die beter in staat is om de ambities van de stad te realiseren, met aandacht voor wat medewerkers nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen. De jaarplannen per team blijven hierbij een belangrijk hulpmiddel. Zij geven teams houvast bij het verbinden van hun dagelijkse werkzaamheden, ontwikkeling en de ambities van de organisatie.

In deze paragraaf beschrijven we de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van medewerker, aansturing en verantwoording, informatie, systemen en financiën. Samen vormen deze onderdelen de basis voor een organisatie die in staat is om de ambities voor de stad te realiseren, scherpe keuzes te maken en medewerkers in staat te stellen hun werk goed te doen.

Organisatieontwikkeling
De gemeente Vlaardingen heeft de ambitie om de externe inhuur versneld terug te brengen naar maximaal 20% in 2028 en tegelijkertijd meer medewerkers aan de organisatie te binden en te behouden, zoals benoemd in het coalitieakkoord ‘Durven Doen – Van Haringkoppen, voor Haringkoppen’. Deze ambitie sluit aan bij de op 29 januari 2026 aangenomen motie ‘Meer ambtenaren in loondienst’. In deze motie is het college verzocht om bij de meerjarenbegroting 2027-2030 met een concreet voorstel te komen voor het werven van meer vaste medewerkers, het binden en behouden van huidige medewerkers en het inzichtelijk maken van de daarvoor benodigde investeringen.

In 2027 ligt de focus daarom op het versneld terugdringen van externe inhuur én op het verder versterken van de organisatie. In 2026 is gewerkt aan het beter inzichtelijk maken van de formatie, bezetting  en de beschikbare personele budgetten per team. Dit maakt het mogelijk om gerichter af te wegen waar externe inzet kan worden teruggebracht en waar structurele invulling met vaste  medewerkers wenselijk en financieel haalbaar is.  Uitganspunt is dat structurele personele inzet past binnen het beschikbare P-budget. We zetten hiervoor in op gerichte werving van vaste medewerkers, actieve sourcing en arbeidsmarktcampagnes voor moeilijk vervulbare functies en verdere ontwikkeling van de capaciteitendesk en het wervings- en selectieproces. Ook vervangen we het huidige sollicitant-volgsysteem en richten we de geoptimaliseerde processen direct in het nieuwe systeem in. Met betere management- en sturingsinformatie krijgen we bovendien meer inzicht in vacatures, doorlooptijden en resultaten. Vanaf 2028 kan deze wervingsopgave geleidelijk afnemen en kan de tijdelijke extra recruitmentcapaciteit worden afgebouwd.

Tegelijkertijd investeren we in een organisatie waarin medewerkers zich kunnen ontwikkelen en waarin we hen beter kunnen binden en behouden. In 2027 richten we ons op het herontwerpen en verder digitaliseren en automatiseren van complexere HR-processen, met name op het gebied van in, door- en uitstroom. Dit draagt bij aan de rechtmatigheid, doeltreffendheid en doelmatigheid van onze HR-processen. Daarnaast ontwikkelen we de personeelsbegroting en strategische personeelsplanning verder en versterken we talentmanagement en interne mobiliteit. Ook verbinden we de gesprekscyclus beter aan prestaties, ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid. Hiermee willen we medewerkers meer perspectief bieden en de beschikbare kennis en talenten binnen de organisatie beter benutten.

Een belangrijk onderdeel hiervan is het versterken van leiderschap. In 2027 evalueren we de leergang persoonlijk leiderschap voor medewerkers, zodat deze blijft aansluiten bij onze kernwaarden en sturingsprincipes en bijdraagt aan meer eigenaarschap en regie op de eigen ontwikkeling. Daarnaast starten we een eigen leiderschapstraject voor alle managers. Dit traject richt zich op coachend en resultaatgericht leiderschap, verandermanagement en het realiseren van de gewenste organisatieontwikkeling. Daarmee ondersteunen we leidinggevenden om het goede voorbeeld te geven, medewerkers te ontwikkelen en samen met hun teams resultaten voor de stad te realiseren.

Naast leiderschap investeren we in ambtelijk vakmanschap en gewenst gedrag en in de verdere professionalisering van procesgericht, projectmatig en programmatisch werken. Door een uniforme werkwijze, kennisontwikkeling, bewustwording, kennisdeling en gezamenlijke reflectie versterken we eigenaarschap en samenwerking binnen de organisatie. Zo bouwen we stap voor stap aan een wendbare en toekomstbestendige organisatie, waarin medewerkers hun werk goed kunnen doen, de beschikbare capaciteit gericht wordt ingezet en de kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners wordt versterkt.

Inclusief werkklimaat
Bij de gemeente Vlaardingen streven we naar een inclusief werkklimaat. Als mensen willen we gezien en gehoord worden. We willen geen verstoppertje hoeven te spelen, maar juist worden gewaardeerd en ingezet op onze talenten. We zijn allemaal verschillend. Als we open staan voor andere perspectieven en de ander de ruimte geven om die in te brengen, is dat waardevol voor de werknemer zelf én voor de organisatie. Door de mix van verschillende talenten en ervaringen te benutten, kunnen we efficiënter, slimmer en krachtiger werken. In 2027 zal inclusief leidinggevenden een van de eerste modules zijn waar we mee starten in het eerdergenoemde leiderschapstraject. Leidinggevenden versterken hun vaardigheden om eerlijk en objectief beslissingen te nemen, verschillen te waarderen, inclusieve teams te bouwen en een werkomgeving te creëren waarin medewerkers zich veilig, gezien en betrokken voelen. 

Per januari 2027 zal naar verwachting de Wet loontransparantie van kracht gaan die loonverschillen tussen mannen en vrouwen moet verkleinen. Werknemers krijgen het recht om via hun werkgever inzicht te krijgen in wat collega's in vergelijkbare functies verdienen. Ook de gemeente Vlaardingen zal hierop in moeten spelen en gaat hierover rapporteren. Ons functiewaarderingssysteem HR21 helpt om objectief op basis van kerntaken te onderbouwen welke functies wat verdienen. 

Verzuim en inzetbaarheid
Het ziekteverzuim bij gemeenten ligt hoog en door de hoge werkdruk lopen medewerkers risico op overbelasting. Gemeenten liggen wat verzuim betreft structureel boven het landelijk gemiddelde en boven andere organisaties in het openbaar bestuur (A&O gemeentefonds). Verzuim en werkdruk is ook voor Vlaardingen een thema dat aandacht vraagt. In Vlaardingen zien we dat langdurig verzuim en werkdruk invloed hebben op het verzuimpercentage. 

In 2027 ligt de focus op het versterken van de (duurzame) inzetbaarheid van medewerkers. Op basis van feiten en data ontwikkelen we een integrale verzuimaanpak waarin zowel de medewerkers als de gemeente Vlaardingen als werkgever een duidelijke rol hebben. Medewerkers krijgen meer regie over hun inzetbaarheid, terwijl de gemeente zorgt voor ondersteuning en preventie. Zo werken we aan het vergoten van werkplezier, terugdringen van verzuim en het duurzaam inzetbaar houden van onze medewerkers. 

Cao Gemeenten 2027
De cao geldt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De onderhandelingen voor de nieuwe cao vanaf 1 april 2027 starten naar verwachting eind 2026. Omdat er op het moment van het opstellen van deze begroting nog geen nieuw akkoord ligt, kunnen de financiële effecten van een nieuw cao pas bij de 1e voortgangsrapportage (of later) verwerkt worden.  

Om de ambities uit het coalitieakkoord te realiseren en tegelijkertijd verantwoord om te gaan met de beschikbare capaciteit en financiële middelen, versterken we de komende jaren de manier waarop we onze organisatie aansturen. Vanuit het ontwikkelspoor Grip op de Organisatie uit het organisatieplan Vlaardingen Voortvarend bouwen we verder aan een integrale werkwijze waarin jaarplannen, portfoliomanagement, programmatisch werken en projectmatig werken elkaar versterken. De jaarplannen vormen daarbij een belangrijk sturingsinstrument. Ze helpen teams om hun dagelijkse werkzaamheden, teamontwikkeling en de gemeentelijke ambities met elkaar te verbinden. Door de jaarplannen beter te koppelen aan de programma's en projecten in de stad, versterken we de samenhang binnen onze matrixorganisatie. Zo zorgen we ervoor dat we de juiste keuzes maken, integraal sturen en onze mensen en middelen inzetten waar zij de meeste maatschappelijke waarde toevoegen.

Portfoliosturing en -management
Om de ambities uit het coalitieakkoord en de reguliere werkzaamheden binnen de beschikbare capaciteit en financiële middelen te realiseren, bouwen we de komende jaren verder aan portfoliomanagement. Met portfoliomanagement creëren we integraal inzicht in projecten, programma's en opgaven, zodat we beter kunnen prioriteren en onze schaarse mensen (capaciteitsmanagement) en middelen kunnen inzetten op de opgaven die de meeste maatschappelijke waarde toevoegen. In een tijd van krimpende budgetten en een krappe arbeidsmarkt is dit onmisbaar om onze ambities verantwoord en uitvoerbaar te houden. Samen met het continu (bij)sturen van de uitvoering op doel- en resultaatrealisatie versterken wij onze zogenoemde ‘strategierealisatie’. Portfoliosturing en -management stelt ons beter in staat de juiste dingen goed te doen en op het goede moment.

Portfoliomanagement bevindt zich nog in de opbouwfase. Binnen het informatiedomein werken we al met een portfolio en doen we ervaring op met deze manier van sturen. Ook voor fysieke projecten bestaat al een vorm van portfoliosturing. De komende jaren bouwen we deze ervaringen verder uit en ontwikkelen we een concernbrede aanpak, waarin ook de bedrijfsvoering wordt opgenomen. Hiervoor richten we een portfoliomanagementorganisatie (PMO) in en implementeren we een digitale tool. Zo ontstaat één integrale sturing op de realisatie van de belangrijkste opgaven en investeringen van de gemeente.

Programmatisch en projectmatig werken
Programmatisch werken zorgt ervoor dat we grote en complexe maatschappelijke opgaven op een professionele manier integraal aanpakken. In 2027 professionaliseren we het gebiedsgericht werken verder door te werken met gebiedsgerichte omgevingsprogramma's. Ook versterken we de strategische adviesrol van programma- en gebiedsmanagers, zodat zij het bestuur en de organisatie beter kunnen ondersteunen bij het maken van integrale afwegingen.

Waar programmatisch werken zich richt op de maatschappelijke opgaven, zorgt projectmatig werken voor een voorspelbare en beheerste uitvoering van concrete projecten. Deze werkwijze passen we toe op uiteenlopende projecten, zoals woningbouw, scholen, sportvoorzieningen en maatschappelijke opvang. Ook blijven we medewerkers opleiden, zodat binnen de organisatie op een uniforme manier wordt gewerkt en dezelfde werkwijze en taal worden gehanteerd.
Ook binnen het informatiedomein professionaliseren we de projectenorganisatie volgens deze methodiek. Hiermee versterken we de uitvoering van de circa vijftig projecten binnen het I-domein. 

Het financiële systeem ERPx en de Grex-tool Total Link bieden steeds beter inzicht in de voortgang van projecten en programma's en maakt het mogelijk om beter te sturen op de GROTICK-aspecten: geld, risico's, organisatie, tijd, informatie, communicatie en kwaliteit. 

I-sturing
Goede aansturing en verantwoording begint met een informatievoorziening die zelf ook goed is georganiseerd. Daarom zetten we binnen het programma I-sturing de volgende stap in de ontwikkeling van het I-domein.

De actualisatie van de Informatievoorziening 2024–2028 beschrijft een stapsgewijze groei naar een hoger volwassenheidsniveau: van Grip & Controle, via Weerbaar & Voldoende Wendbaar, naar Partnership & Regie. Om deze ontwikkeling te ondersteunen, voeren we in 2027 een organisatiewijziging door binnen het I-domein. Daarbij clusteren we informatievoorzieningstaken logischer en organiseren we deze meer integraal. Hierdoor versterken we de sturing op de informatievoorziening, vergroten we de samenhang tussen de verschillende onderdelen van het I-domein en verbeteren we de mogelijkheden om verantwoording af te leggen over prestaties, risico's en ontwikkelingen. De organisatiewijziging vindt plaats binnen de bestaande formatie en met behoud van de continuïteit van de dienstverlening.

Procesgericht werken is één van de sporen in het organisatieplan Vlaardingen Voortvarend. Het is het fundament voor goede en voorspelbare dienstverlening; en de verbetering daarvan. 
De procesadviseurs, -ondersteuners en -analisten helpen de teams bij het in kaart brengen, evalueren en continu verbeteren van werkprocessen, zowel binnen de teams als in teamoverstijgende verbeterprojecten. Dit doen zij in samenspraak met de teammanagers en directieleden.

Procesgericht werken is onderdeel van het dagelijkse werk. We blijven daarom aandacht besteden aan de vaardigheden van medewerkers en managers om zelf invulling te geven aan kortcyclisch en procesmatig werken en continu verbeteren.

Proceseigenaarschap
Met de implementatie van nieuwe bedrijfsvoeringsapplicaties, zoals het zaaksysteem en ERPx, is het van belang het proceseigenaarschap binnen de organisatie verder te professionaliseren. De belangrijkste processen zijn in beeld en de proceseigenaren zijn benoemd. De komende periode ligt de focus op het verder versterken van de rol en verantwoordelijkheid van de proceseigenaren en het borgen van de samenhang tussen processen, organisatie en informatievoorziening.

Daarbij worden de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van proceseigenaren verder geconcretiseerd en wordt een eenduidige werkwijze ingericht voor het monitoren, evalueren en waar nodig verbeteren van processen. Ook wordt de samenwerking tussen proceseigenaren, de organisatie en de beheerders van de bedrijfsvoeringsapplicaties verder versterkt. Hiermee wordt geborgd dat de inrichting en doorontwikkeling van applicaties blijven aansluiten op de bedrijfsprocessen en organisatiedoelstellingen.

Een professioneel ingericht proceseigenaarschap draagt daarmee bij aan een samenhangende en toekomstbestendige bedrijfsvoering en aan het optimaal benutten van de nieuwe bedrijfsvoeringsapplicaties.

Interne beheersing 
In 2027 zetten wij verdere stappen in het versterken van de kwaliteit van de interne beheersing. Ons doel is om aantoonbaar meer grip te krijgen op risico’s, de betrouwbaarheid van informatie te vergroten en de organisatie duurzaam in control te brengen. Daarbij wordt gestuurd op een heldere verdeling van verantwoordelijkheden tussen de controlfunctie en de proceseigenaren.

De controlfunctie ontwikkelt zich verder tot een strategische sparringpartner van bestuur en management, met een sterke focus op risicomanagement, monitoring, advisering en onafhankelijke toetsing. De inzet is gericht op het versterken van de planning- en controlcyclus, het verbeteren van managementinformatie en het meer datagedreven monitoren van risico’s en prestaties.

Tegelijkertijd wordt het eigenaarschap van processen en beheersmaatregelen verder in de lijnorganisatie verankerd. Proceseigenaren zijn verantwoordelijk voor het actueel houden van hun processen, het uitvoeren van controles en het tijdig signaleren en opvolgen van risico’s en afwijkingen. Hiermee wordt het controlbewustzijn binnen de organisatie versterkt en ontstaat een cultuur van continue verbetering. 

In de monitor verbeteracties in de bijlage van deze begroting zijn acties benoemd per specifiek proces.    

Adequate informatievoorziening is essentieel om flexibel en daadkrachtig te kunnen inspelen op de behoefte van de stad en de gemeentelijke organisatie. Onze inwoners en ondernemers verwachten een hoge mate van digitale dienstverlening en transparantie van de gemeente, daarbij rekening houdend met minder digitaal vaardigen in de Vlaardingse samenleving. We werken daarom  ook in 2027 met dezelfde noodzaak een daadkracht door aan het in 2024 vastgestelde verbeterprogramma ‘Actualisatie Informatievoorziening 2024-2028’ om onze informatievoorziening naar een hoger niveau te tillen. 

Nieuwe informatiewetgeving
De komende jaren krijgen gemeenten te maken met nieuwe Europese en nationale wet- en regelgeving op het gebied van informatiebeheer, digitale dienstverlening en archivering. Deze ontwikkelingen stellen hogere eisen aan de manier waarop de gemeente informatie vastlegt, beheert, beveiligt, bewaart en beschikbaar stelt. Een goed ingericht informatie- en archiefbeheer is daarmee niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een randvoorwaarde voor een betrouwbare, veilige en transparante overheid.

Om aan deze wet- en regelgeving te blijven voldoen, investeren we de komende jaren in de verdere professionalisering van ons informatie- en archiefbeheer. In 2027 zetten we onder meer in op de implementatie van de informatiewetgeving, de verdere ontwikkeling van het zaaksysteem in samenhang met Microsoft 365 en het opschonen van data in diverse applicaties. Dit laatste is noodzakelijk om te kunnen voldoen aan onder meer de NIS2 en de nieuwe Archiefwet. Het huidige zaaksysteem moet daarnaast opnieuw worden aanbesteed; het aanbestedingsproces start in oktober 2026 en het huidige contract loopt eind 2027 af. De hiervoor benodigde middelen zijn opgenomen in Programma 1. Met deze meerjarige aanpak versterken we kennis en bewustwording, specialistische expertise, systemen en governance en dragen we bij aan rechtmatigheid, informatiebeveiliging, continuïteit en een goede verantwoording aan inwoners, bestuur en toezichthouders.

Digitale weerbaarheid en digitale onafhankelijkheid
De gemeente is in toenemende mate afhankelijk van digitale systemen voor haar dienstverlening en bedrijfsvoering. Tegelijkertijd nemen digitale dreigingen en geopolitieke risico's toe. Daarom zetten we in 2027 de doorontwikkeling van de informatievoorziening, zoals beschreven in de Actualisatie Informatievoorziening 2024-2028, met dezelfde voortvarendheid voort. We blijven investeren in een veilige, betrouwbare en toekomstbestendige informatievoorziening. Daarbij vernieuwen we onderdelen van onze IT-infrastructuur op basis van lifecyclemanagement en werken we toe naar een modernere digitale werkplek. Hiermee vergroten we niet alleen het gebruiksgemak voor medewerkers, maar versterken we ook de veiligheid en verminderen we waar mogelijk onze afhankelijkheid van risicovolle buitenlandse technologie. Daarnaast zetten we in op het verantwoord hergebruik van data en documenten, een hoge kwaliteit van informatie en een robuuste digitale infrastructuur die de continuïteit van onze dienstverlening ondersteunt. Waar mogelijk sluiten we aan bij landelijke en Europese collectieve oplossingen. Door samen op te trekken met andere gemeenten en de VNG benutten we de kracht van gezamenlijke ontwikkeling en inkoop en werken we toe naar meer digitale autonomie. Zo vergroten we de continuïteit en betrouwbaarheid van onze dienstverlening en zorgen we ervoor dat de gemeente ook in een veranderende digitale omgeving veilig en vertrouwd kan blijven functioneren.

Artificiële intelligentie (AI) 
Artificiële intelligentie (AI) biedt kansen om de gemeentelijke organisatie efficiënter en effectiever te laten werken en de kwaliteit van dienstverlening en beleidsvorming verder te verbeteren. In 2027 zetten we daarom vervolgstappen in de verantwoorde en doelgerichte inzet van AI binnen de gemeentelijke organisatie. We ontwikkelen hiervoor een passende koers die aansluit bij de behoeften van de organisatie, de beschikbare capaciteit en de geldende wet- en regelgeving. Daarbij staan zorgvuldigheid, transparantie, informatieveiligheid en verantwoord gebruik van data centraal.  

Werken met Informatie
In 2027 zetten we de volgende stap in de ontwikkeling naar een informatiegestuurde organisatie. Waar de afgelopen jaren de nadruk lag op het op orde brengen van onze informatievoorziening, data en systemen, verschuift de aandacht nu naar het daadwerkelijk benutten van informatie in de dagelijkse praktijk. Daarom spreken we niet langer over Datagedreven werken, maar over Werken met Informatie. Data krijgt immers pas waarde wanneer deze wordt geduid, in samenhang wordt bekeken en wordt gebruikt om keuzes te maken, te sturen op resultaten en beleid waar nodig bij te stellen. 

Het ontwikkelspoor Werken met Informatie loopt tot en met 2028 en wordt in deze periode stapsgewijs uitgerold binnen de verschillende organisatieonderdelen. In de eerste fase ligt de focus op de uitvoering van de ambities uit het coalitieakkoord, waarbij we starten met de thema's veiligheid en sociaal domein, waar betere stuurinformatie nodig is om resultaten en maatschappelijke effecten inzichtelijk te maken. Daarnaast brengen we de standaardisatie van beleid, de planning- en controlcyclus en de beleidscyclus van de Omgevingswet beter met elkaar in samenhang. Zo versterken we de verbinding tussen beleid, uitvoering en verantwoording, beschikken bestuur en organisatie over betere stuurinformatie, kunnen we tijdig bijsturen en leggen we transparanter verantwoording af aan de gemeenteraad.

Informatiebeveiliging 
De toenemende digitale dreiging, onder meer vanuit statelijke actoren en cybercriminelen, vraagt om een blijvende versterking van de digitale weerbaarheid van onze gemeente. Met de inwerkingtreding van de Cyberbeveiligingswet (CBW) op 15 augustus 2026, is het in 2026 ingezette voorbereidende implementatietraject voortgezet. 

In 2027 ligt de nadruk op het verder invulling geven aan de wettelijke zorgplicht uit de Cyberbeveiligingswet. Daarbij worden risicomanagement, de security aspecten van bedrijfscontinuïteit en de beveiliging van de gemeentelijke informatievoorziening verder versterkt. Dit gebeurt onder meer door het uitvoeren van technische audits, disaster recovery-tests, cybercrisisoefeningen en het verder versterken van toezicht op en beveiliging binnen de leveranciersketen.

Daarnaast wordt geïnvesteerd in de invoering van Identity & Access Management (IAM), waarmee toegangsrechten centraal en beheerst worden ingericht en beheerd. Ook wordt een Security Information and Event Management (SIEM) met Security Operations Center (SOC) verder uitgebreid voor het continu monitoren van de gemeentelijke IT-omgeving en het vroegtijdig kunnen signaleren en opvolgen van beveiligingsincidenten.

 Naast het treffen van technische en organisatorische maatregelen blijft beheersing van informatiebeveiliging een belangrijk aandachtspunt. Door periodieke monitoring, controles en rapportages houdt het college zicht op de invulling van de zorgplicht uit de Cyberbeveiligingswet. Dit ondersteunt een goede bestuurlijke sturing en beheersing.

Privacy
In 2027 ligt de focus op de verdere versterking van de naleving van de Wet politiegegevens (Wpg). In 2027 voeren we gerichte verbetermaatregelen uit en borgen deze binnen de betrokken organisatieonderdelen.

Daarnaast geven we in 2027 een gerichte impuls aan het uitvoeren van Data Protection Impact Assessments (DPIA's), waarbij we prioriteit geven aan verwerkingen met de hoogste privacyrisico's. Daarbij wordt geprioriteerd op verwerkingen met de hoogste privacyrisico's. Ook wordt de ondersteuning van het DPIA-proces via het Information Security Management System (ISMS) verder ingericht, zodat beter inzicht ontstaat in de voortgang, risico's en opvolging van maatregelen.

De snelle ontwikkeling en toenemende toepassing van artificiële intelligentie (AI) binnen de gemeentelijke organisatie brengt nieuwe vraagstukken met zich mee op het gebied van privacy en gegevensbescherming. In 2027 wordt daarom verder invulling gegeven aan de kaders voor een verantwoorde inzet van AI en het tijdig beoordelen en beheersen van privacyrisico's bij nieuwe AI-toepassingen.

Bewustwording Informatiebeveiliging en Privacy
Een sterke informatiebeveiliging begint bij bewust en verantwoord handelen door medewerkers. Daarom is in 2026 verder geïnvesteerd in het vergroten van kennis en bewustwording op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Via de Vlaardingse Academie zijn diverse trainingen, webinars en leermodules beschikbaar gesteld, waarvan een deel verplicht is voor medewerkers.

In 2027 zetten we een volgende stap naar een meer risicogerichte aanpak van bewustwording. De uitkomsten van phishing-simulaties en andere metingen worden gebruikt om gerichte trainingen en bewustwordingsactiviteiten in te zetten. Hierdoor kunnen medewerkers en teams ondersteuning krijgen die aansluit bij de risico's en ontwikkelpunten die in de praktijk daadwerkelijk worden geconstateerd.

Daarnaast versterken we in 2027 de bewustwording en voorbereiding door meer gebruik te maken van interactieve werkvormen, zoals tabletop-oefeningen en cybercrisisgames, waarin we gezamenlijk realistische cybercrisissituaties doorlopen en oefenen met besluitvorming en samenwerking. Hiermee oefenen medewerkers en leidinggevenden met realistische situaties en krijgen zij inzicht in hun eigen rol en verantwoordelijkheden bij digitale incidenten. Zo verschuift de aanpak van algemene bewustwording naar gerichte ontwikkeling op basis van daadwerkelijk geconstateerde risico's.

Naast het hebben en houden van een goede infrastructurele basis voor onze informatievoorziening, werken we in toenemende mate naar het beter en vollediger benutten van onze systemen. 

Op basis van levensduur vervangen we onderdelen van de IT-infrastructuur en vernieuwen we verschillende netwerkcomponenten. Nadat in 2026 een aantal verouderde archiefsystemen veilig is uitgefaseerd, zetten we in 2027 de rationalisatie van het applicatielandschap verder voort. Door het aantal systemen terug te brengen, vergroten we de beheersbaarheid, beperken we risico's en creëren we de technische basis voor de invoering van een moderne digitale werkplek.

Daarnaast vernieuwen we in 2027 een aantal belangrijke ondersteunende voorzieningen. Zo verwachten we een nieuw contract af te sluiten voor de softwarebroker, waarmee we het beheer en de inkoop van software toekomstbestendig organiseren. Ook vervangen we de elektronische toegangssystemen van het gemeentelijk gebouw. Hiermee versterken we de veiligheid, continuïteit en betrouwbaarheid van onze bedrijfsvoering.

P-monitor
De P-monitor wordt in 2027 verder ontwikkeld als onderdeel van ons capaciteitsmanagement. Hiermee sturen we integraal op formatie, bezetting, personele budgetten en de wijze waarop de beschikbare capaciteit wordt ingezet voor onze opgaven en ambities. Daarbij zorgen we ervoor dat de inzet van capaciteit rechtmatig en binnen de beschikbare financiële kaders plaatsvindt. De P-monitor geeft beter inzicht in vacatures, externe inhuur en overige personele inzet. Door deze gegevens in samenhang te monitoren ontstaat een integraal beeld van de beschikbare capaciteit en financiële ruimte. Dit maakt het mogelijk om tijdig bij te sturen en onderbouwde keuzes te maken over vacatures, externe inhuur en de inzet van vaste en flexibele capaciteit.

Loonkosten
Voor 2027 is er € 63,8 miljoen beschikbaar voor loonkosten en inhuur, uitgesplitst in € 61,3 miljoen voor vaste werknemers en € 2,5 miljoen voor inhuur. 

Verhuur
In 2027 geven we verder uitvoering aan de doelstellingen uit de door uw gemeenteraad vastgestelde Nota Vastgoedbeleid 2025–2030. Daarbij zetten we in op een transparant, doelmatig en financieel duurzaam beheer van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. We continueren de toepassing van kostenprijsdekkende en marktconforme huurprijzen en benutten natuurlijke momenten om bestaande huurovereenkomsten te actualiseren en waar nodig te harmoniseren. Hiermee zorgen we voor een consistente uitvoering van het vastgoedbeleid, een evenwichtige verdeling van lasten en een optimaal maatschappelijk en financieel rendement van het gemeentelijk vastgoed.

Erfpacht
Na de eerdere digitaliseringsslag, waaronder de mogelijkheid om behandelingskosten digitaal te voldoen, zetten we in 2027 de verdere digitalisering van het erfpachtarchief voort en verbeteren we de digitale beschikbaarheid van dossiers en informatie. Daarnaast blijven we onze werkprocessen vereenvoudigen en verder digitaliseren, waardoor aanvragen en transacties efficiënter kunnen worden afgehandeld. Hiermee verkorten we de doorlooptijden, vergroten we de toegankelijkheid van informatie en versterken we de kwaliteit, betrouwbaarheid en toekomstbestendigheid van onze dienstverlening.

De monitor verbeteracties is als bijlage bij deze begroting toegevoegd.

De uitvoering van het grondbeleid vindt plaats op basis van de Nota Grondbeleid. In 2025 hebben wij de Nota geactualiseerd en is deze op 26 februari 2026 definitief vastgesteld door de raad. Grondbeleid is een gemeentelijk instrument in de ruimtelijke ordening waarmee de gemeente gewenste ontwikkelingen kan bevorderen en ongewenste ontwikkelingen kan beperken. Het kan hierbij gaan om ontwikkelingen met betrekking tot volkshuisvesting (waaronder woningdifferentiatie), economie (groei werkgelegenheid, ontwikkeling van bedrijventerreinen) en natuur en milieu (duurzame natuurontwikkelingen en herstructurering van stedelijk gebied).

In het Meerjaren Programma Grondzaken (MPG) 2026 hebben we gestreefd naar meer inzicht krijgen in de grondexploitaties en facilitaire (bouw)projecten waar de gemeente Vlaardingen aan (mee)werkt. Om dit te bereiken worden er periodiek overleggen gevoerd om de voortgang en ontwikkelingen binnen lopende projecten bij te houden. Deze overleggen zijn tevens integraal voor een tijdige beheersing van de financiële administratie. Daardoor hebben we stappen gezet in het beter in controle komen. Natuurlijk blijven we onszelf verbeteren. We streven ernaar om bij het volgende MPG verdere stappen te zetten op het gebied van inzicht en controles van de projecten.

Strategisch Grondbeleid
Komend jaar staat in het teken van het herzien van de nota Kostenverhaal. De Uitvoeringsnota Ontwikkelstrategie wordt opgesteld waarin de concrete vertaling van het grondbeleid 2026-2030 verder is uitgewerkt. Naar verwachting zullen deze nota's rond Q1 2027 worden vastgesteld. 

Daarnaast wordt de strategische advieskwaliteit voor grondzaken versterkt. De gemeente heeft geen grondbedrijf maar door een strategisch adviseur gebiedsontwikkeling vanuit planeconomie aan te stellen en de samenwerking met de strategisch adviseur vastgoed en de strategisch adviseur financiën te versterken kan er vanuit deze driehoek goed, tijdig en afgestemd zowel aan bestuurlijk opdrachtgevers als ambtelijk opdrachtgevers worden geadviseerd aangaande gebiedsontwikkelingen waarbij grondzaken een rol speelt. Zaak is dat deze adviseurs zo vroeg mogelijk bij elke ontwikkeling met betrekkeing tot grondzaken worden betrokken zodat de ‘grondpolitiek en de consequenties op financieel, (plan)economisch en juridisch vlak vroeg in kaart kunnen worden gebracht. Op basis daarvan kunnen beter afgewogen keuzes en dus besluiten worden genomen door het college en de raad.

In het algemeen onderscheidt men twee vormen van grondbeleid, te weten: actief grondbeleid en faciliterend grondbeleid. Het staat iedere gemeente vrij om een keuze te maken in de te hanteren vorm van grondbeleid. De gemeenteraad heeft op 26 februari 2026 de Nota Grondbeleid 2026-2030 vastgesteld. Vanuit de Nota werken we vanuit ontwikkelscenario's richting een actief of faciliterend grondbeleid.

Voor de grond die door de gemeente wordt uitgegeven geldt als uitgangspunt een marktconforme grondprijs. De berekening daarvan gebeurt op basis van relevante marktprijzen voor het betreffende type vastgoedobject.

Voordat daadwerkelijk tot koop of verkoop wordt overgegaan, vindt er een onafhankelijke taxatie plaats om de marktconformiteit van de berekende grondwaarde te toetsen en ongeoorloofde staatsteun te voorkomen.  

1. Grondexploitaties

   Grondexploitaties betreffen meerjarige toekomstberekeningen. Daardoor kunnen de financiële resultaten door vele, externe en interne, factoren in de loop der jaren veranderen. Grondexploitaties hebben tot doel om bouwrijpe gronden die door de gemeente zijn ontwikkeld uit te geven. 

   Marktomstandigheden en langdurige ruimtelijke procedures kunnen aanleiding zijn tot (grote) afwijkingen ten opzichte van de oorspronkelijke ramingen. Elke grondexploitatie wordt door de gemeenteraad vastgesteld. Elk jaar wordt de raad geïnformeerd over de (grond)exploitaties, via het Meerjaren Programma Grondzaken (MPG). Hierin wordt de stand van zaken en de verschillen t.o.v. voorgaande perioden en de voorziene of verwachte ontwikkelingen, zoals de risico-ontwikkeling, weergegeven. Het MPG is gekoppeld aan de jaarrekening en betreft een actualisering van alle resultaten. De resultaten worden direct meegenomen in de betreffende jaarrekening. Tevens vormt het MPG de basis voor de (meerjaren)begroting. In het onderdeel ‘stand van zaken grond- en bouwexploitaties’ is per grondexploitatie een stand van zaken weergegeven en een (financiële) doorkijk gegeven naar de komende jaren. Het MPG wordt door de gemeenteraad vastgesteld.

   2.      Erfpachtexploitatie

   De erfpachtexploitatie laat een dalend aantal erfpachtrechten zien en een toenemend bedrag aan canonopbrengsten..

   Het afnemen van het aantal erfpachtrechten wordt verklaard door de verkopen van de bloot-eigendom, waardoor de oorspronkelijke erfpacht teniet gaat.

   Het toenemende bedrag aan canonopbrengsten wordt verklaard door het aflopen van tijdelijke erfpachten met een lage canon als gevolg van periodieke canonherzieningen, die worden omgezet in nieuwe eeuwigdurende erfpachten.

   De canon van de nieuwe erfpachten is gebaseerd op de actuele grondwaarde en wordt voortaan jaarlijks geïndexeerd.

   Het in 2023 vastgestelde nieuwe erfpachtbeleid heeft dan ook een positief financieel effect op de erfpachtexploitatie.

Op basis van een grondbrief worden de grondexploitaties aan het begin van ieder jaar geactualiseerd. Met de uitgangspunten uit deze grondbrief worden de daadwerkelijke inkomsten en uitgaven verdisconteerd in die zin dat daarbij de parameters worden gebruikt zoals weergegeven. Dit geactualiseerd beeld van de eindwaarden van de grondexploitaties wordt via het MPG aan de raad voorgelegd ten behoeve van besluitvorming. De grondexploitaties worden hierbij niet opnieuw vastgesteld.

Zodra er besluiten zijn genomen over (wezenlijke) wijzigingen in het plan, programma of planning en/of een (wezenlijke) verandering van het resultaat, is dit aanleiding om een herziene grondexploitatie voor te leggen aan de raad. Herzieningen kunnen het gehele jaar door plaatsvinden.

De regels ten aanzien van winstneming op grondexploitaties zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Winst moet worden genomen naar rato van de voortgang van een project. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. In de praktijk komt het erop neer dat eerder dan in het verleden winst moet worden genomen. Als de prognose van het eindresultaat van een grondexploitatie negatief is, wordt direct, bij vaststelling van de (herziene) grondexploitatie, een voorziening getroffen ter dekking van dit negatieve resultaat.

Op basis van de door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu ontwikkelde systematiek, zijn de gemeentelijke plankosten van de plannen in beeld gebracht, die door derden worden uitgevoerd (particuliere grondexploitatie). Belangrijk uitgangspunt van deze systematiek is de principe verdeling tussen de kosten die bij de ontwikkelende partij en bij de gemeente thuishoren. Deze verdeling is gebaseerd op het belang dat de gemeente aan de ontwikkeling hecht en op het feit dat de gemeente faciliterend, begeleidend en toetsend is en de ontwikkelaar bijvoorbeeld het stedenbouwkundig plan, de ruimtelijke onderbouwing en het buitenruimteplan opstelt. Als kostenverhaal langs privaatrechtelijke weg (anterieure overeenkomst) niet lukt dan biedt de wet nog de mogelijkheid kosten te verhalen via de publiekrechtelijke weg met behulp van een exploitatieplan. Deze laatste mogelijkheid heeft niet de voorkeur.

In 2022 is de Nota Kostenverhaal als uitvoeringsnota vastgesteld door het college en aan uw raad ter kennisneming verzonden. De kosten worden per project bepaald en betrokken in een anterieure overeenkomsten.

Elk jaar zal er een overzicht in het MPG worden vervaardigd van alle bouwprojecten waarop kostenverhaal van toepassing is. Net als bij de Nota Grondbeleid zal de Nota Kostenverhaal worden herzien in 2026.

De belangrijkste aspecten uit de voorschriften BBV in het kader van grondontwikkeling worden hieronder toegelicht.

Vennootschapsbelasting (Vpb)
Onderzoek heeft geleid tot het standpunt om vooralsnog geen activiteiten uit te voeren die leiden tot Vpb-plicht. Jaarlijks bij het MPG wordt opnieuw getoetst of de gemeente wel/niet valt onder de Vpb-plicht.

Rente op grondexploitaties
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat toe te rekenen rente aan grondexploitaties de werkelijke rente moet zijn. Voor de gehele looptijd van de grondexploitaties is de rente geraamd op 0,5%, conform de Nota Grondbeleid 2026-2030 en de Grondbrief 2025. Voor de doorrekening van de grondexploitaties wordt standaard de gehanteerde interne rekenrente gebruikt die vervolgens aan het eind van het jaar eventueel gecorrigeerd moet worden op de werkelijke rente van dat afgelopen jaar. Hierdoor kan een verschil in de geraamde rente en de werkelijke geboekte rente ontstaan. De gevolgen hiervan worden meegenomen bij de actualisaties van de grondexploitaties.

Stand van zaken grondexploitaties

Hieronder volgt een korte stand van zaken met betrekking tot elke grondexploitatie. In de rapportage is rekening gehouden met de mogelijke risico’s die van invloed kunnen zijn op het financiële resultaat van de grondexploitaties. Deze risico’s zijn zorgvuldig geanalyseerd en meegenomen in de overwegingen.

AWZI
De bestaande grondexploitatie VGW is in het nieuwe MPG herzien vanwege de aanhoudende onzekerheid over de voortgang van de ontwikkeling van de bedrijfslocatie, mede als gevolg van de besluitvorming over de verlening van het project MRIJA. Om de financiële verwerking beter te laten aansluiten bij de mate van zekerheid van de verschillende projectonderdelen, is de oorspronkelijke grondexploitatie gesplitst. Het onderdeel dat betrekking heeft op de nieuwe AWZI blijft onderdeel van de grondexploitatie, die is hernoemd tot grondexploitatie AWZI. De ontwikkeling van de bedrijfslocatie VGW is voorlopig uit de grondexploitatie gehaald en administratief verwerkt als materiële vaste activa. Hiermee ontstaat een transparantere en beter beheersbare financiële structuur. De grond voor de nieuwe AWZI wordt naar verwachting begin 2027 bouwrijp opgeleverd aan het HHD. De werkzaamheden voor het bouwrijp maken in de periode 2026–2027 zijn afhankelijk van de verdere uitwerking van het ontwerp door het HHD. Daarnaast heeft de gemeente in 2025 de BOPA-omgevingsvergunning voor de locatie AWZI verleend, waarbij de toegestane milieucategorie is gewijzigd van categorie 3 naar categorie 5.

Fortunapark
Op 19 december 2023 is het bestuurlijk besluit genomen de overeenkomst met Timpaan te bekrachtigen inzake de ontwikkeling van het Fortunapark. Bij de verdere uitwerking van de gebiedsontwikkeling is de verkeerstechnische ontsluiting uitgewerkt met verkeersonderzoeken en afwegingen van mogelijke varianten.

Medio 2026 worden er varianten onderzocht voor de verkeersontsluiting van het gebied. De financiering van deze verkeerstechnische ontsluiting is nog niet opgenomen in de grondexploitatie.  Budget hiervoor wordt gevonden in een donatie van Timpaan, het inzetten van WBI subsidie en financiering binnen de grondexploitatie. Tevens wordt het aantal woningen verruimd door het toevoegen van 15 bereikbare woningen. De residuele grondwaarde van deze toegevoegde woningen wordt eveneens benut voor de financiering van de verkeerstechnische ontsluiting.

Westwijk Centrum
De gezamenlijk met Ipse de Bruggen uitgezette tender voor de gebiedsontwikkeling is in 2025 gestart. Na beantwoording van vragen en aanscherping van de uitvraag wordt de tender voortgezet met drie geselecteerde partijen die zich voorbereiden op het doen van een propositie (stand van zaken juli 2025). Het financiële resultaat van de tender wordt in de grondexploitatie verwerkt bij het MPG 2026. Bij de uitwerking van de gebiedsontwikkeling behoort ook het herinrichten van de Spinozastraat, hiervan is 25% toerekenbaar. Het toerekenbare gedeelte wordt gefinancierd vanuit de gebiedsexploitatie en het niet-toerekenbare deel wordt gefinancierd uit het meerjareninvesteringsplan.

Fase A (Klaproos) van de gebiedsontwikkeling Heemtuinen is uitverkocht. Eind 2025 zijn ook alle woningen binnen fase B (Boterbloem) verkocht.

Voor fase C (Crocus) is de duurzaamheidsambitie neergelegd om de woningen Paris Proof te realiseren. Deze ambitie veroorzaakt vertraging bij de realisatie van de woningen door de keuze de woningen te realiseren met houtbouw. De financiële gevolgen van de vertraging worden in de grondexploitatie verwerkt bij het MPG 2026. De verkoop van fase C is gestart in het eerste kwartaal van 2026.

Jumbo de Loper
In de gemeenteraad van 15 mei 2025 zijn de grondexploitatie, de anterieure overeenkomst en de grondovereenkomst voor de locatie Jumbo de Loper vastgesteld.

AJ Realestate is de erfpachter van het perceel waar de huidige supermarkt op is gevestigd. FiMek is de ontwikkelende partij van deze locatie waar 60 woningen worden gerealiseerd een parkeerdek en een uitbreiding van het bestaande winkeloppervlak met 900 m2. De huidige gevestigde supermarkt wordt geëxploiteerd vanuit supermarktketen Jumbo.

De gemeente Vlaardingen voert het bouw- en woonrijpmaken uit welke onderdeel vormen van de grondexploitatie. De verkeerstechnische ontsluiting voor deze ontwikkeling wordt aangepast en in financiële zin aangelegd vanuit het hiervoor ingerichte krediet.

De benodigde maatregelen voor wat betreft ruimtelijke ordening moet nog worden getroffen. Hiervoor wordt de komende periode benut voor het door FiMek te voeren participatietraject. Vervolgens kan het proces rondom de maatregelen voor wat betreft ruimtelijke ordening worden doorlopen.

Zwanensingel
In het raadsvoorstel van d.d. 19 december 2024 is besloten tot het openen van de grondexploitatie Zwanensingel. Het programma binnen deze grondexploitatie voorziet in de realisatie van 150 woningen. De oplevering van deze woningen wordt verwacht in 2029.

Begin 2025 is de gemeente gestart met het bouwrijp maken van de kavel voor het project. Inmiddels is de laatste fase in verkoop. De bouw van fase 1 en 2 is van start.

De gebiedsexploitatie Rivierzone is op 9 maart 2023 door uw raad vastgesteld. Hierin zijn de twee grondexploitaties Stationsgebied Centrum en Eiland van Speyk opgenomen.

Rivierzone (Eiland van Speyk)
Ook deze ontwikkeling maakt deel uit van het Kerngebied Rivierzone. In 2020 heeft de ruimtelijke onderbouwing voor het bestemmingsplan geleid tot een nieuw stedenbouwkundig plan, waarin een groter bouwprogramma van 540 tot 646 woningen is opgenomen. Inmiddels zijn de beroepsprocedures bij de Raad van State afgerond en is het bestemmingsplan onherroepelijk. De financiële gevolgen van een bouwprogramma met circa 576 appartementen zijn nog in onderzoek. Op basis van de huidige planning wordt verwacht dat de grondexploitatie eind 2028 wordt afgesloten.   

Prognose resultaten grondexploitaties
Voor de grondexploitaties die een negatief eindresultaat hebben, is direct bij de vaststelling een voorziening getroffen. Deze voorziening wordt jaarlijks aangepast aan het resultaat van de negatieve grondexploitatie. Als een grondexploitatie zich in de loop der jaren ontwikkelt van een positieve naar een grondexploitatie met een negatieve eindwaarde wordt er ook een voorziening getroffen.

De strategische gronden binnen de categorie Materiële Vaste Activa (MVA) omvatten de gronden die eigendom zijn van de gemeente en deel uitmaken van de ontwikkelingen in de Rivierzone. De gemeente is afhankelijk van de afspraken met (toekomstige) ontwikkelaars over wie verantwoordelijk is voor het bouw- en woonrijp maken van deze gronden. Op basis van deze afspraken zullen er grondexploitaties moeten worden opgesteld. De boekwaarde van deze gronden zal hierbij worden toegevoegd aan de betreffende grondexploitatie.

Het gaat om de locaties Parallelweg 2, Touwbaankwartier, Nieuw Sluis en Westhavenkade tegenover de Pelmolen (Maaswijk). Alle vier deze locaties zullen, volgens de afspraken vastgelegd in het addendum bij de Koop, Ontwikkel- en Realisatieovereenkomst voor het Kerngebied Rivierzone, verkocht worden aan CRV.

Daarnaast gaat het om de locatie van Vergulde Hand West (bedrijventerreinen Stephenson).

Rivierzone
Een stoere nieuwe stadswijk aan de Nieuwe Maas. Dat wordt de Rivierzone. Hier wonen, werken en studeren Vlaardingers straks tussen het historisch centrum, de pakhuizen en de Nieuwe Maas. Een weidse industriële omgeving waar je vanuit je raam, of vanuit het nog te ontwikkelen Maaspark, spectaculair zicht hebt op voorbijvarende schepen. 
De belangrijkste pijlers van dit stadsprogramma zijn de (woning)bouwontwikkelingen en de herinrichting van de gehele openbare ruimte en infrastructuur. Daarnaast wordt gestuurd op het fysiek mogelijk maken en zorgdragen voor het laten realiseren van voorzieningen, zoals scholen, zorg, horeca, werkplaatsen en kantoren. Hierdoor ontstaat een nieuw stadsdeel, met een stoer en groen jasje. Een stadsdeel waar volop bedrijvigheid is en waar mensen langs de kaden flaneren en genieten van het Maaspark met zicht op de Nieuwe Maas.
Samen met ontwikkelaars voegen we de komende jaren ruim 3000 woningen toe aan dit gebied. De Rivierzone wordt een wijk waar iedere huidige of nieuwe Vlaardinger een fijn en betaalbaar dak boven het hoofd kan vinden. Voor de Rivierzone zijn de volgende pijlers benoemd met daarin de uitwerking van de plannen voor 2027 met een financiële doorkijk naar 2030.

Ambities

(Woning)bouwontwikkelingen

• Gemengd programma voor alle doelgroepen: om de Vlaardingse woningmarkt in balans te brengen, bouwen we ook in de Rivierzone een gemengd programma voor alle doelgroepen, zowel huur als koop, in de categorie duur, middelduur, bereikbaar maar ook sociaal. Hiermee bevorderen we doorstroom op de woningmarkt binnen en buiten Vlaardingen.
• Klimaatadaptief en natuurinclusief: de woningen zullen zo veel mogelijk klimaatadaptief en natuurinclusief zijn. Door realisatie van de hoogwateroplossing blijven de kades ook met hoogwater droog. Erfgoedpanden kunnen nieuwe bestemmingen krijgen, zodat zij gerestaureerd worden. Diverse partijen rond KW-haven en Buitenhaven zijn, in combinatie met nieuwbouw, al actief met de planvorming hiertoe.

Acties

Eiland van Speyk
Na het afronden van diverse onderzoeken, bestrijding van de Japanse duizendknoop en het schetsontwerp wordt de omgevingsvergunning aangevraagd en zal naar verwachting in het vierde kwartaal worden gestart met het bouwrijp maken van de locatie ter voor bereiding op de start  bouw van de eerste fase (ca. 285 woningen) begin 2028.  

District U
De herbestemming van het LAB-gebouw (244 woningen) en de bouw van de twee woontorens van Samenwerking (141 woningen) vorderen gestaag en worden naar verwachting in 2027 opgeleverd. De planvorming voor de openbare ruimte binnen District U wordt in 2026 afgerond waarna  ook de openbare ruimte rondom de gerealiseerde woningen in 2027 worden gerealiseerd en opgeleverd.  

Als de omgevingsvergunning voor woongebouw Blend (39 woningen) en bedrijfsgebouwen Zwartra (offshore cluster) wordt verleend zal in 2027 worden gestart met de bouw. In 2027 zal ook  de omgevingsvergunning voor ket parkeergebouw District U en woonzorggebouw kavel 10 worden aangevraagd.

Hof aan de Kade
Na het slopen van de opstallen en aanvragen van de omgevingsvergunning wordt gestart met de nieuwbouw (69 woningen).  

Deltahout en Westhavenkade tegenover de Pelmolen
Na overeenstemming voor de ontwikkelovereenkomst woningbouwontwikkeling kan worden gestart met de planvorming voor de basisschool Rivierzone (ca 21 groepen).

Koningin Wilhelminahaven Noordzijde 3-6
Nu sloop van het bestaande pakhuis is uitgevoerd kan in 2027 de aanvraag omgevingsvergunning worden ingediend.

Koningin Wilhelminahaven Noordzijde 8-10
Na ondertekening van de anterieure overeenkomst voor de ontwikkeling zal aansluitend de definitieve planvorming plaatsvinden en de aanvraag omgevingsvergunning worden ingediend.

Oosthavenkade 87-88a
De anterieure overeenkomst (88-88a) en herbestemmingsovereenkomst (87) is afgerond en ondertekend waarna  in 2027 de aanvraag omgevingsvergunning worden ingediend.

Nieuw Sluis en Parallelweg 2
In het eerste kwartaal zullen de bouwaanvragen worden ingediend met het streven in het eerste kwartaal 2028 te starten met de bouw.

TAM-IMRO
Naar verwachting zal begin 2027 de TAM-IMRO (Tijdelijke Alternatieve Maatregel Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) KW-Haven onherroepelijk worden. De TAM-IMRO voor de KW-Haven maakt het mogelijk om de ruimtelijke ontwikkelingen binnen dit deel van Rivierzone vooruitlopend op het definitieve omgevingsplan juridisch te regelen. Hiermee wordt de voortgang van woningbouw en gebiedsontwikkeling geborgd.

Ambities

Openbare ruimte en infrastructuur
Door het water van de kades te houden zorgen we voor droog gebied met een goede bereikbaarheid voor bewoners en ondernemers tijdens hoogwater. We beschermen ook het cultureel erfgoed en maken het daarmee ook mogelijk dat hier nieuwe functies in kunnen komen.

Niet alleen op de kades maar ook in de rest van de Rivierzone krijgen de voetgangers en fietsers meer ruimte door een grotendeels autoluwe omgeving met gebouwde parkeervoorzieningen.

We zetten in op een toegankelijke openbare ruimte waarin de behoeften van alle Vlaardingers waar mogelijk zijn meegenomen. We ontwerpen dus een inclusieve buitenruimte met daarin aandacht voor een dementievriendelijk omgeving en een 'vergevingsgezinde infrastructuur' (dit is een inrichting van de infrastructuur met maatregelen om de nadelige gevolgen van menselijke fouten in het verkeer te minimaliseren ). 

Het verbinden van de stad met het water gaan we vormgeven door fietsers en wandelaars indien mogelijk te scheiden van autoverkeer, de oversteek over spoor, dijk en weg beter inrichten, maar ook door aansluitingen vanuit de Rivierzone op de Deltaweg en de Vulcaanweg goed vorm te geven.

Acties

Hoogwateroplossing: ontwerp en realisatie
Na afronding van de technische uitwerking en aanbesteding van de hoogwateroplossing buitenhaven zal gedurende 2027 en 2028 de hoogwateroplossing worden gerealiseerd en opgeleverd. Na realisatie is het gebied beschermd tegen overstroming en het kan worden ingericht als verblijfsgebied waarin gewoond en gewerkt kan worden.

Deelprojecten openbare ruimte en infrastructuur
In 2026 zijn drie projecten in de openbare ruimte opgestart en worden naar verwachting in 2027 gerealiseerd.

1. Herinrichting en afwaardering van de Deltaweg naar 30km/uur, een herinrichting vanaf de kruising van Beethovensingel tot de Galgkade.
2. Herinrichting Westhavenkade naar een fietsstraat tussen de Parallelweg en Vettoordskade.
3. Herinrichting Vettoordskade.

Gebiedsmarketing, communicatie en participatie Rivierzone
Jaarlijks wordt er vanuit het programma, in samenwerking met de ontwikkelaars, een informatiebijeenkomt in het Deltahotel georganiseerd over de (woningbouw)ontwikkelingen in de Rivierzone en brengen we twee keer het Magazine Rivierzone uit met informatie en ontwikkelingen uit het gebied. Daarnaast beschikt het programma onder meer over een eigen website en (mobiele) digitale maquette. De website actualiseren we elk kwartaal en de maquette elk halfjaar.

Ambities

Zorg voor voorzieningen
In de Rivierzone bouwen we aan een toekomstbestendige stad waar onderwijs, zorg, werk en mobiliteit samenkomen. Vanuit een stimulerende en faciliterende rol maken we ruimte voor een moderne mbo-campus met sporthal, een nieuwe basisschool en een gezondheidscentrum, zodat Vlaardingen uitgroeit tot een echte onderwijs- en zorgstad. We stimuleren schone bedrijvigheid, creatieve werkplekken en passende horeca, en zorgen voor goede verbindingen met de metro, het centrum en de waterkant volgens het STOMP-principe (van Stappen naar Trappen, OV, (moderne) mobiliteitsoplossingen en dan pas privéauto's) . Zo wordt de Rivierzone een levendige, gezonde en goed bereikbare stadswijk voor iedereen.

Acties

Om van Vlaardingen een echte MBO-stad te maken, maken we het in de Rivierzone mogelijk om een mbo-campus te realiseren
Om diverse vormen van voorzieningen te realiseren heeft het stadsprogramma Rivierzone vooral een stimulerende en facilitaire rol. Om van Vlaardingen een echte MBO-stad te maken, maken we het in de Rivierzone mogelijk om een mbo-campus te realiseren. Een plek waar studenten van nu klaargestoomd worden voor de toekomst. In 2026 wordt gestart met de realisatie van het nieuwe gebouw voor vmbo en mbo in District U. 

We creëren ruimte voor de uitbreiding van zorg in onze stad door o.a. een gezondheidscentrum
Ook creëren we ruimte voor de uitbreiding van zorg in onze stad. Er wordt onderzocht om een gezondheidscentrum met huisartsen, fysiotherapie en apotheek in het voormalige hoofdgebouw op District U mogelijk te maken. Detailhandel blijft geconcentreerd in de binnenstad en zal slechts beperkt in de Rivierzone een plek vinden. Over enkele jaren staat een basisschool gepland op de huidige Deltahout locatie. De geplande brug over de Buitenhaven is mede voor een veilige schoolroute vanuit de KW-haven.

We zorgen voor mogelijkheden om kantoren, ateliers, horeca en bedrijven te realiseren
We zorgen voor mogelijkheden om kantoren, ateliers, horeca en bedrijven te realiseren in de levendige plinten en/of in het overgangsgebied naar de omliggende bedrijfsterreinen Hierbij richten we ons primair op ‘schone bedrijvigheid’ met veel werkgelegenheid. De onderwijslocaties zullen daar ook aan bijdragen. Op prominente plekken in de Rivierzone creëren we mogelijkheden voor passende horecavoorzieningen. 

We maken het mogelijk om van diverse vormen van mobiliteit gebruik te maken
We maken het mogelijk om van diverse vormen van mobiliteit gebruik te maken. Hierbij speelt de metroverbinding naar Rotterdam en Hoek van Holland een belangrijke rol. Vanaf het metrostation is Rotterdam maar ook het strand goed bereikbaar. Verder zorgen we ervoor dat de verbinding tussen het centrum en de Rivierzone goed en aantrekkelijk is.

We zorgen ervoor dat deze verbinding tussen het centrum en de Rivierzone goed en aantrekkelijk is
Vanaf het metrostation is Rotterdam, maar ook het strand, goed bereikbaar, evenals het centrum en de waterkant. We zorgen ervoor dat deze verbinding tussen het centrum en de Rivierzone goed en aantrekkelijk is.

Binnenstad
We tonen, samen met vastgoedeigenaren en projectontwikkelaars, lef om te werken aan een binnenstad die voelt als een huiskamer voor elke inwoner. De binnenstad moet ons visitekaartje zijn. Het moet een plek zijn waar je wilt zijn en wilt (ver)blijven. Samen maken we van de binnenstad het hart van de gemeente vol groen en gezelligheid waar iedere inwoner en bezoeker zich thuis voelt. Nu en in de toekomst.

De binnenstad heeft een impuls nodig. We hebben nu te maken met een gedateerde binnenstad, met een sterk verouderde woningvoorraad, te veel leegstand in het kernwinkelgebied en criminaliteit. Dat moet anders; beter en mooier. We gaan daarom de binnenstad rigoureus aanpakken. We maken plannen om te gaan verbouwen, slopen en nieuwbouwen. 

De komende jaren zetten we onomkeerbare stappen om dit te bereiken. Met de vaststelling van het deelomgevingsprogramma Integrale Gebiedsontwikkeling Nieuwe Binnenstad in 2026 is een belangrijke stap gezet richting het Omgevingsprogramma Nieuwe Binnenstad. Op basis van de uitgangspunten vanuit het coalitieakkoord Durven Doen, wordt er een alternatief scenario voor het Liesveldviaduct uitgewerkt. De verwachting is dat hierdoor het Omgevingsprogramma in 2027 verder wordt uitgewerkt en vastgesteld.

Voor de lange termijn maken we een ambitieus plan waarin we gezamenlijk met vastgoedeigenaren en ontwikkelaars investeren in de binnenstad. Door samen te werken met ondernemers en bewoners, maken we van onze binnenstad weer een levendig centrum. Als gemeente investeren we ook op de lange termijn in de openbare ruimte en voegen we voorzieningen en cultuur toe, zodat de binnenstad ook buiten kantoortijden gaat leven. We transformeren het Liesveldviaduct tot een aantrekkelijk en toekomstbestendig gebied. Op basis van de in 2026 onderzochte ontwikkelvarianten werken we in 2027 verder aan de planvorming. Daarbij streven we naar een variant waarbij het viaduct openblijft voor openbaar vervoer en hulpdiensten. Het uitgangspunt is om minimaal 800 woningen aan de binnenstad toe te voegen, met behoud van subsidies en een goede bereikbaarheid. We zetten voor 2027 in op een verdere samenwerking met de centrummanager. Daarnaast blijven we evenementen faciliteren om meer bezoekers naar de binnenstad te trekken.

Ambities 2027
De ambitie voor het programma Nieuwe Binnenstad hangt nauw samen met de uitkomsten en kaders van het nieuwe coalitieakkoord. Inmiddels is hierover meer duidelijkheid ontstaan, maar verdere uitwerking en besluitvorming zijn nodig om de effecten op en ambities voor het programma vast te leggen. De ambitie voor 2027, inclusief eventuele bijstellingen van planning en activiteiten, wordt daarom in de voortgangsrapportage aangescherpt zodra hierover meer duidelijkheid bestaat.

Zie voormeer informatie het Programma Onderwijs, Economie en haven (ambitie 15b).

Financiële middelen
De businesscase wordt momenteel verder uitgewerkt en financieel gevalideerd. Hierdoor zijn de financiële inzichten nog in ontwikkeling en is het op dit moment te prematuur om een betrouwbaar financieel meerjarenoverzicht op te nemen. De businesscase wordt de komende periode verder aangescherpt en, waar nodig, op basis van de meest actuele inzichten geactualiseerd.

De programmakosten voor 2027 worden gedekt binnen de beschikbare financiële middelen. De wijze van financiering voor de jaren daarna is afhankelijk van de definitieve uitwerking van de businesscase, de voortgang van het programma en de bestuurlijke besluitvorming over de benodigde financiële dekking.

Westwijk 
De Westwijk staat de komende jaren voor een grote ontwikkeling. We werken aan een toekomstbestendige, aantrekkelijke en sociaal veerkrachtige wijk, waarin ruimte is voor nieuwe woningen, een goede openbare ruimte, voorzieningen en een veilige en bereikbare leefomgeving. De verschillende ontwikkelingen in de wijk hangen nauw met elkaar samen. Daarom pakken we de ontwikkeling van de Westwijk integraal aan en kijken we niet alleen naar afzonderlijke projecten, maar naar de wijk als geheel.

De komende jaren worden op verschillende locaties nieuwe woningen gerealiseerd en voorbereid. Het gaat onder meer om de ontwikkeling van het Erasmusplein, de Heemtuinen, het Fortunapark, de locatie van het Albeda College en de locaties aan de Marnixlaan en in de Zuidbuurt. Voor een deel van deze ontwikkelingen is een bijdrage vanuit de Woningbouwimpuls (WBI) ontvangen. Daarbij geldt als belangrijke voorwaarde dat de helft van de nieuwe woningen in de betaalbare categorie wordt gerealiseerd.

Woningbouw gaat daarbij hand in hand met investeringen in de wijk. Zo worden verschillende infrastructurele maatregelen voorbereid die nodig zijn om de nieuwe woningen bereikbaar te maken en de openbare ruimte toekomstbestendig in te richten. Ook klimaatadaptatie, vergroening, biodiversiteit en natuurinclusief bouwen krijgen een plek in de verdere ontwikkeling van de Westwijk. Bewoners worden hierbij actief betrokken. Via co-creatie met de klankbordgroep Westwijk werken we samen aan plannen die aansluiten bij de wensen en behoeften van huidige en toekomstige bewoners en gebruikers van de wijk.

Ambities 2027
In 2027 zetten we verdere stappen in de gebiedsontwikkeling van de Westwijk. Met de vaststelling van de gebiedsexploitatie ontstaat één financieel kader voor de samenhangende woningbouwontwikkelingen en infrastructurele maatregelen. Daarmee kunnen we de ontwikkeling van de wijk integraal sturen, financiële risico's beter beheersen en de beschikbare middelen binnen het gebied gericht inzetten. De gemeenteraad krijgt hiermee ook beter inzicht in de voortgang, de risico's en de financiële ontwikkeling van de Westwijk.

Acties

• We werken verder aan de realisatie van nieuwe woningen in de Westwijk.
  We zetten de lopende ontwikkelingen voort en werken de plannen voor onder meer de Zuidbuurt, Marnixlaan, Albeda en het Fortunapark verder uit. Voor de Zuidbuurt wordt toegewerkt naar een gefaseerde grondexploitatie, waarbij deelgebieden aan de gemeenteraad worden voorgelegd zodra deze voldoende zijn uitgewerkt.
• We zorgen voor de bereikbaarheid en inrichting van de Westwijk.
  De benodigde infrastructurele maatregelen worden in samenhang met de woningbouwontwikkelingen uitgewerkt. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de ontsluiting van het Fortunapark en de herinrichting van de Buys Ballotlaan en Spinozastraat. De omvang en planning van deze maatregelen worden afgestemd op de verdere ontwikkeling van de woningbouwlocaties.
• We betrekken bewoners bij de verdere ontwikkeling van de Westwijk.
  Via het participatietraject en de klankbordgroep Westwijk werken we samen met bewoners aan de verdere uitwerking van de plannen. De uitkomsten hiervan worden betrokken bij de verdere programmering, planning en inrichting van de verschillende projecten.
• We werken toe naar een integrale financiële aanpak van de gebiedsontwikkeling.
  De verschillende woningbouwlocaties, infrastructurele maatregelen en de WBI-bijdrage hangen financieel met elkaar samen. Daarom wordt gewerkt aan een gebiedsexploitatie voor de Westwijk. Hiermee kunnen de financiële gevolgen van de verschillende ontwikkelingen in samenhang worden beschouwd en kan gedurende de looptijd integraal worden gestuurd op kosten, opbrengsten en risico's. De vaststelling van de gebiedsexploitatie wordt afzonderlijk aan de gemeenteraad voorgelegd.
• We blijven werken aan een duurzame en toekomstbestendige Westwijk.
  Bij de verdere uitwerking van de gebiedsontwikkeling benutten we de kansen voor vergroening, biodiversiteit, klimaatbestendigheid en natuurinclusief bouwen. Waar opgaven meerdere projecten raken, verbinden we deze zoveel mogelijk op gebiedsniveau.

Beleidsdoelen zijn er om gerealiseerd te worden. Om dit te kunnen doen wordt, wanneer dat wenselijk is, een belang genomen in een organisatie die aan deze doelverwezenlijking bijdraagt. De geldende wet- en regelgeving (BBV) verplicht gemeenten om in de begroting en jaarstukken inzicht te geven in alle privaatrechtelijke en publiekrechtelijke organisaties waarin zij een bestuurlijk en/of financieel belang hebben.

Van een bestuurlijk belang is sprake wanneer de gemeente een zetel heeft in het bestuur van een organisatie of stemrecht heeft in een vergadering van belanghebbenden. Van een financieel belang is sprake wanneer de gemeente financiële middelen beschikbaar heeft gesteld die verloren kunnen gaan bij een faillissement, of wanneer financiële problemen van de organisatie op de gemeente kunnen worden verhaald.

Goed inzicht in de gang van zaken bij verbonden partijen is noodzakelijk vanwege de bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen die ermee samenhangen. Daarom wordt op basis van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) per verbonden partij een aantal financiële kengetallen weergegeven, waaronder de omvang van het eigen vermogen, het vreemd vermogen en het resultaat.

De gemeenteraad heeft op 6 april 2023 de Nota Implementatie Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen vastgesteld. Deze nota geeft inzicht in de aanvullende sturingsmogelijkheden die de wetswijziging per 1 juli 2022 biedt en beschrijft hoe hier in Vlaardingen invulling aan wordt gegeven.

De vaststelling van de nota betekende ook een doorstart van het onderzoek naar de mate en mogelijkheden voor sturing en controle op andere verbonden partijen dan de gemeenschappelijke regelingen. Vlaardingen heeft gekozen voor de zogenaamde risicoprofielen. Daar wordt nu twee jaar mee gewerkt en het product is nu ‘volwassen’ geworden. Om sturing te geven aan de voorkant worden dit jaar de prestatie indicatoren geïntroduceerd. Hiermee kan de gemeente zelf een kaderbrief sturen, op basis van deze indicatoren, om vooraf te sturen op gemeenschappelijke regelingen. Deze werkwijze sluit aan bij de coalitiekoers om scherper te sturen op regionale samenwerking en resultaten.

De financiële risico’s van vennootschappen zijn beperkt tot het aandelenbezit van de gemeente. Bij een faillissement daalt de waarde van dit bezit tot nihil. De financiële risico’s van gemeenschappelijke regelingen kennen geen beperking: bij een faillissement worden de deelnemers volgens de verdeelsleutel aangeslagen voor eventuele resterende schulden na verkoop van de bezittingen.

Gezien de aard van de werkzaamheden van de verbonden partijen is de kans op een faillissement klein, maar niet uitgesloten.

Sinds 2016 vallen uitsluitend door de gemeente beheerste entiteiten (verbonden partijen) onder de vennootschapsbelastingplicht voor overheidsondernemingen. Dit betekent dat zij moeten voldoen aan diverse fiscale verplichtingen, wat kan resulteren in een jaarlijkse vpb-afdracht.

In de jaarrekeningen van de verbonden partijen is opgenomen wat de stand van zaken is ten aanzien van deze vpb-plicht.

Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn gemeenten verplicht in de paragraaf verbonden partijen een overzicht op te nemen, onderverdeeld naar:

• gemeenschappelijke regelingen
• vennootschappen en coöperaties
• stichtingen en verenigingen
• overige verbonden partijen

In de tabel met de financiële positie van verbonden partijen zijn het eigen vermogen, het vreemd vermogen per 31-12-2025 en het gerealiseerde resultaat over 2025 opgenomen. Op de volgende pagina’s is het volledige overzicht met de voorgeschreven informatie weergegeven.