In 2025 is er in Vlaardingen veel gebeurd op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed.
80 jaar bevrijding
We hebben afgelopen jaar stilgestaan bij de viering van 80 jaar bevrijding:
- Lezingen: Er zijn lezingen gehouden over de Tweede Wereldoorlog, onder andere in woonzorgcentrum Uitzicht en in Haarlem, in het voormalige woonhuis van Bernard IJzerdraat, de oprichter van de Geuzen. Voor het Erfgoedhuis Zuid-Holland is in het Provinciehuis een lezing gehouden over lokale oorlogsbronnen en voor de gemeente Maassluis verzorgde het Stadsarchief de toespraak voor de Dodenherdenking.
- Digitale fototentoonstelling: Daarnaast hebben we een digitale fototentoonstelling op Facebook geplaatst: in de aanloop naar 5 mei zijn wekelijks twee Vlaardingse oorlogsfoto’s geplaatst.
Thema ‘Water’
In 2025 hebben wij ook het thema ‘Water’ omarmd, gerelateerd aan de overstroming van 14 november 1775. Er is op meerdere manieren aandacht gegenereerd voor dit onderdeel van de Vlaardingse geschiedenis:
- Expo: Er is weer een expo voor de openbare ruimte ontwikkeld, nu met de letters W A T E R.
- Tentoonstelling stadsarchief: In het stadsarchief is een tentoonstelling ingericht over de overstroming in 1775 en met beeldmateriaal en archiefstukken over water als vriend en vijand door de eeuwen heen. Aan de hand van begeleidende teksten werd het verhaal verteld over de verschillende overstromingen die Vlaardingen in de loop van de eeuwen hebben getroffen, de vloedstenen die herinneren aan de hoogwaterstanden van destijds, de bedijkingsprojecten en de keersluizen. Maar ook over de aanleg van de drinkwaterleiding en de riolering in Vlaardingen. En last but not least: over water als bron van vermaak, in de vorm van de achtereenvolgende zwembaden.
- Tijdschrift HVV: Er is een speciale editie uitgegeven van het tijdschrift van de Historische Vereniging Vlaardingen (HVV) over water, waarin de stadsarchivaris een overzichtsartikel heeft geschreven.
- Symposium: In samenwerking met de provincie Zuid-Holland organiseerden we een symposium over watermanagement in de ijzertijd en de Romeinse tijd. Dit symposium vond plaats op 31 oktober 2025 en is goed bezocht. Uit de bijdragen blijkt dat er veel meer voorbeelden zijn van watermanagement dan algemeen bekend is en herkend wordt. In de loop van 2026 verschijnt een bundel met de bijdragen.
Kunst in de stad
- Nota 'Kunst in de openbare ruimte': De nota 'Kunst in de openbare ruimte' is medio 2025 vastgesteld. Met deze nota geven we nog meer richting aan het verlevendigen van de binnenstad en nieuwe (woon)locaties door deze te voorzien van kunst met een contextuele samenhang. De kunstuitingen zorgen voor een verbindende kwaliteit en identiteit. De genoemde sporen en ambities in de nota vormen de basis voor de verwerking van kunst in de gebieds- en omgevingsprogramma’s.
- Onderzoek kunst in de openbare ruimte: Het stadsarchief heeft in de periode september-november 2025 een bijdrage geleverd aan een onderzoek naar kunst in de openbare ruimte, door middel van archiefonderzoek en het beschikbaar stellen van relevante archiefstukken.
- Realisatie nieuwe kunstwerken in de openbare ruimte: In 2025 hebben we verder verschillende kunstprojecten gerealiseerd en is van een aantal kunstprojecten de ontwikkelfase opgestart. Zo werd onder andere een gedicht aangebracht op de onderkant van de Oude Havenbrug en is een muurschildering gerealiseerd in de Wagnerstraat (VOP). Ook bij de Dayer (centrum) is een muurschildering gerealiseerd, gecombineerd met de aanplant van nieuw groen. Tevens is de stad twee ‘Drijvende krachten’ rijker, te weten mevrouw Mostert in de wijk Holy en de heer van Tijen in de Westwijk. Op die manier hebben we geschiedenis en kunst met elkaar verbonden en is kunst zichtbaar en beleefbaar in de wijken.
Cultuurnota
- Uitvoering cultuurnota: In 2025 gaven de culturele basisinstellingen in Vlaardingen intensief uitvoering aan de ambities en acties zoals opgenomen in de Cultuurnota 2022-2025 ‘Actief en inclusief’. Actuele maatschappelijke ontwikkelingen en thema’s werden opgepakt en leidden tot verbreding in het aanbod op het gebied van podiumkunsten, theater en cultuureducatie. Samenwerkingen in relatie tot opgaven uit het sociaal domein (eenzaamheid, Diversiteit & Inclusie Regenboog, mentale gezondheid, etc.) zijn volop aanwezig. Daarbij was cultuur dus niet alleen het doel, maar juist ook het middel voor verbinding, contact en inspiratie. De overige in 2025 gesubsidieerde culturele activiteiten waren divers van karakter.
Evenementen
In 2025 gaven we uitvoering aan meerdere ambities uit de Evenementenvisie:
- Subsidieregeling: We stelden een nieuwe subsidieregeling op inclusief objectief beoordelingskader. Deze regeling sluit aan op de ambities uit de Evenementenvisie. De regeling richt zich op on-brand evenementen en stimuleert ook de kwaliteit van evenementen met aandacht voor organisatie, programmering, duurzaamheid, toegankelijkheid, inclusiviteit en een gezonde leefstijl.
- Opdrachtverstrekking: Koningsdag en de Sinterklaasintocht werden in opdracht behouden in plaats van via een subsidie. De gemeente heeft als opdrachtgever de regie over de organisatie van deze evenementen. Koningsdag en de intocht van Sinterklaas zijn van groot belang voor de stad en maken deel uit van het terugkerende aanbod.
- Locatieprofielen: Er zijn nieuwe locatieprofielen van de belangrijkste buitenlocaties voor evenementen opgesteld, die onder andere duidelijkheid bieden over de faciliteiten en capaciteit van de locaties. Ze geven ruimte aan initiatiefnemers om creatief en ondernemend te zijn en bieden houvast aan onze organisatie en ketenpartners bij het beoordelen, faciliteren en begeleiden van evenementen.
- Retoursysteem hardcups: We stimuleerden duurzaamheid op evenementen door de introductie van een retoursysteem voor hardcups. Met dit retoursysteem kan opgeschaald worden naar grootschaliger gebruik van hardcups op Vlaardingse evenementen.
- Leges: De gemeente Vlaardingen berekende geen leges voor evenementenvergunningen. Eind 2025 zijn de leges vastgesteld en hebben we de organisatoren hierover geïnformeerd, zodat vanaf 2026 leges geheven kunnen worden. Zo kunnen we het verlenen van evenementen-vergunningen dekken.
- Vernieuwing en uitbreiding: We hebben ook gewerkt aan vernieuwing en uitbreiding van bestaande en nieuwe evenementen. Zo is vorig jaar het Sportterras toegevoegd als onderdeel van het Zomerterras en vond de eerste editie van sHaring the City plaats. Ook is de evenementenkalender voor 2026 vastgesteld, waarmee we ruimte geven aan een aantal nieuwe initiatieven, zoals Stranded, een Haring en Bier feestweekend en een uitgebreide Koningsnacht en Koningsdag van de Baron.
Digitalisering archieven / E-Depot / Collectiebeheer / Archiefbeheer
- Digitalisering gezinskaarten en akten: Bij de scanstraat van Stroomopwaarts werden ruim 10.000 gezinskaarten (periode 1935-1939) en 42.000 akten van de Burgerlijke Stand (periode 1811-1975) gedigitaliseerd, wat een meer adequate dienstverlening aan de inwoners mogelijk maakt.
- Aanbesteding e-depot: De aanbesteding van een e-depot van het stadsarchief is nauwkeurig verlopen. Het stadsarchief heeft inmiddels een geschikt digitaal depot gevonden, passend bij de specifieke wensen en eisen. Daarbij is rekening gehouden met de gemeente Maassluis, die haar archief bij ons stadsarchief heeft ondergebracht. Het implementeren van het e-depot zal zeker nog enkele jaren duren.
- Modernisering Archiefwet: In november 2025 heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Tweede Kamer geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de modernisering van de Archiefwet en over het streven om de nieuwe Archiefwet met ingang van 1 januari 2027 in werking te laten treden.
Huisvesting van onze collecties
- Stadsarchief: Het opnieuw toegenomen ruimtegebrek in de archiefdepots aan het Plein Emaus heeft geleid tot het in 2025 genomen besluit om in 2026 circa 300 strekkende meter archieven uit te plaatsen naar het depot van het Gemeentearchief Schiedam.
- Bouwhistorisch en archeologisch depot: Doordat extra beschikbare ruimte ontstond bij het bouwhistorisch en archeologisch depot aan de Waalstraat kon een extern geplaatste collectie bouwhistorische materialen in dit depot worden opgenomen.
Bibliotheek – verhuizing naar Grote Kerk
De verhuizing naar de Grote Kerk is niet alleen goed voor de stad Vlaardingen en haar inwoners, het biedt ook mooie kansen voor innovatie, verbetering en vernieuwing van de bibliotheek zelf in zowel haar dienstverlening als organisatie, die passend zijn bij haar ambities op maatschappelijk en cultureel vlak. Het is van belang dat het personeel ook wordt voorbereid op die nieuwe manier van werken en daar is in 2025 door de bibliotheek inhoud aan gegeven.
- Participatie bibliotheek: De bibliotheek continueerde in 2025 de activiteiten en inbreng als belangrijke stakeholder op het gebied van de verhuizing naar de Grote Kerk. De bibliotheek nam actief deel aan de totstandkoming van een voorlopig ontwerp, in overleg met Stadsherstel Maassteden BV en architecten.
- Samenwerkingsovereenkomst: Daarnaast hebben we in 2025 verder gewerkt aan een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Vlaardingen, Stadsherstel Maassteden BV en de bibliotheek, die we in maart 2026 ondertekend hebben.
Professionalisering lokale omroep
De professionalisering en optimalisering van de lokale omroep in de vorm van ‘Omroep Twee’ is in 2025 volop voortgezet.
- Hoofdredacteur en redactionele ondersteuning: De inzet van een hoofdredacteur en redactionele ondersteuning is gecontinueerd en dat dit kwalitatief terugkwam in nieuws, reportages en interviews.
- Bekrachtiging aanwijzing: In oktober 2025 is de aanwijzing voor Stichting Lokale Omroep Vlaardingen door het Commissariaat voor de Media voor vijf jaar bekrachtigd; dit als gevolg van de omstandigheid dat de huidige Mediawet tot de invoering van de nieuwe Mediawet gevolgd dient te worden. De inwerkingtreding van de nieuwe Mediawet is vooralsnog uitgesteld tot 1 januari 2028.
Extra bibliotheek in Westwijk
- Kernfuncties: De bibliotheek bood in 2025 in de vestiging in de Westwijk alle vijf de kernfuncties aan, met het accent op het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie. Er zijn studie- en werkplekken beschikbaar en er zijn kranten en tijdschriften om te lezen. Er is ruimte voor het ontwikkelplein, voor ontmoeting en voor activiteiten en wijkbijeenkomsten. De bewoners wisten in 2025 deze locatie voor bovenstaande steeds beter te vinden.